Кешенің кемесінде кет­­кен сайдағы қой­­шы­дан сарай­дағы ханға дейін кітап­құмар сол бір кезге қызыға да қыз­ғана қараймыз. Қызығаты­ны­мыз – қас қарая үй бе­тін көретін әкеміз атын қаңта­рып, аяқ суытысымен ауыл­­дың ақсақал-қарасақал­да­ры біздің төрдегі кең дас­тар­хан­ға алқа-қотан отыра­тын­дағы, сонан соң ұзын­сонар әңгіменің тізгінін жі­бе­ретін-ай кеп. Жайлана отырып оқығандарын әңгімелейтін. Кейін Әзілхан Нұр­шайы­қов аға­мыздың бір сұх­ба­ты­нан оқыдым, қазақ­та осын­дай әңгі­ме­шілер бұрын­нан бол­ған екен. («Махаббат қызық мол жылдар» романы Ә.Нұр­­шайы­қов отырыстарда айтып жүр­ген «Қызыл көр­пе» әңгі­ме­сінің негізінде жа­­зыл­ған).
Осындай жиынды кештің бірінде Оралхан ағамызды «кезіктірдік». Балалықтың қиялы тым ұшқыр еді ғой. Әуелі оның бейнесін елес­тет­кенбіз. Иә, асылдың сыны­ғындай төңірегіне сәуле шаш­қан періште келбеті келген көз алдымызға. Сырты бір қоңыр бағлан болғанымен, іші бір кекті қабылан екенін аң­ғарт­қандай, елес бейне тістене сонау алысқа, Мұз­таудың аспан үстемдік ете алмаған асқақ шыңына ұзақ қара­ған. Сөйткен де, келер сәтте бір тулап, мүйізі ша­ңырақтай кербұғыға айналып шыға келген. Уа-а, уа-алап ағаш шарбақтан қарғып өткен де арманы ауған биігіне бұйырғынын аңсаған ботадай безектей жөнелген. Ежелгі рух мекені Мұзтауға қарай жүйткіген! Өзі түркі баласын толғатып тапқан ана-жер санайтын киелі мекенге, алтын бесікке қарай!..
Бұның рухани революция екенін сол кезде білмесек те, «Кербұғы» бізді қатты еліктірген. Сол сәтте Алтай дейтін сырлы тауға басылмас құмарымыз ауып, кеудемізде Оралхан ағамызға деген ұлы маххаббаттың мәңгілік алауы тұтанған еді.
Рас, Орағаң алғаш болып қазақтың бұғыға трансфор­ма­­­ция­ланған келбетін – кер­­­­бұ­­ғыны кеңес с­ойылын са­тыр­латып соғудан орыс­­тар­дың өзінен асып түс­кен қо­ғамға ноқ­талап, шыл­бырлап же­тектеп кірді. Кір­ді де түл­кі, бұралқы ит, қоян, сары­бас сона кейпін­дегі жұрт­­қа: «Мы­нау сенің кешегі кел­­бетің! Сен – сен емессің! Мы­нау сенсің! Анда­ғы саған телін­ен, сені айнал­дыр­ған түр», – деді. Дауы­сы жер жара ашынып айтты. Осы сәтте кербұғы да уа-алап қоя берген. Сол бір дауыс­тың құді­ретін айтса­ңызшы, бір демде әлгілердің бәрі табиғаттың ең баянды да бейбіт, кербез де керім төлі қозықа кейпіне енген. Араға біраз уақыт салып, әлгі қозықалар мүйізі қара­ғайдай кербұғыға айналып, желтоқсанда уа-алап алаңға шықты. Олар Оралхан Бө­кей салған ізбен Кеңестік қабырға-қамалды топ-топ бо­лып сүзгілей бастады. Асау кер­бұғылардың тегеурініне шыдай алмаған алып қабырға шытынап, келер сәтте бұрқ етіп құлады. Шашырап түс­кен тастарының арасынан ша­шылып жатқан ақ сөңке сүйектер көрінді. Олар осы қа­бырғаны салғызбаймыз деп атқа мінген шаһидтердің сүйегі еді.
Ақтанның («Мұзтау») өлген әкесінің қаңқасына табан тіреп, қараңғы үңгірден жарық әлемге шығып кет­ке­ніндей, шашылған сүйек­терді аттап өтіп, қаптаған бұ­ғы-қазақ Ақшоқы бейне­сіндегі ЕРКІНДІККЕ, ЕГЕ­МЕН­ДІККЕ қарай жөң­кіле жөнелді. Анау да («Сайтан­көпірдегі» анау-анау есіңізде ме? Кейіп-кеспірі жоқ анау – Кеңес Одағына Оралхан қойған ат) қарап қалған жоқ, артынан оқ боратты. Қо­зықа жұртын қорғаймын деп кеудесін оққа тосты кілең кер­бұғылар. Олар – Ер­бол, Қай­раттар еді. Кер­бұғыларын қан­сыратып тас­тап кетпейміз деп, бір топ марал әупілдей жылады. «Анау» өте мерген. Қор­ғансызға оқ жаудырудың шеберіне айналған ол ендігі сәтте маралдардың да бір тобын жусатып түсірді. Олар – Ләззат, Сәбиралар еді. Бірақ, қаншасы оққа ұшса да, қан кешіп негізгі топ Мұзтаудың – Егемендіктің етегіне ілінді. Бұл Оралхан ағамыздың же­ңіске жеткен көтерілісі еді…
Сезімге жеңіле сөйлесек «Кербұғы» әңгімесінен осылай ой өрбітер едік. Оның шығармашылығының ұлы сарыны, басты лейтмотивіне айналған осы кербұғылық бұлқыныс қазақ санасында жанартау болып атылып, ұлы көтерілістің бастауына айналған еді. Кербұғылық көтерілісті көкірегінде көзі, төбесінде саңылауы бар кез келген адам жаңаның басы, өшкенінің жануы, өлгенінің тірілуі деп қабылдаған-ды. Себебі, кербұғының аңса­ғаны ағаш шарбақтың (ке­ңестік қоршау) ар жағын­дағы азат­тық еді. Ол осындай керемет әдеби тәсілмен «Кербұғы» арқылы қазақты жазды.
Еркіндік – рухани өлшем. Тәні тар қапасқа қамалғаны­мен рухы еркіндігін жоғалт­паған жан аз ба? Ал, жалғанды жалпағынан басып, жегені алдында, жемегені артында жүрсе де, санасы құлдыққа түскен талай мүсәпірдің барына да әлем куә. Біз Оралхан ағамыз о бастан тәуелсіз, азат болғанына, ақыры құлдықтың бұғауынан босай алмай жүрген халқын кербұғы болып, азаттыққа бас­тағанына еш шүбә келтір­мек емеспіз.
Біреулер айтады: Оралхан тіптен де өлген жоқ. Ол керіскедей кер­бұғыға айналып, Ақшоқының басында ауалап, азан да қазан еркіндік елін гуілге бөлеп жүр. Оралхан – Алтайдың Кербұғысы
Мақсаты: оқушылардың жазушы жайлы ұғымдарын қалыптастыру, көркем сөз оқу шеберліктерін дамыту, әдебиет өнерін қадірлеуге баулу.

Әдеби кеш барысы:
1 – жүргізуші: – Қайырлы күн, құрметті ұстаздар, оқушылар!
2 – жүргізуші: – Жазушы, драматург, публицист, Қазақстан Ленин комсомолы сыйлығының, Н. Островский атындағы бүкілодақтық әдеби сыйлықтың, Қазақстан Мемлекеттік сыйлығының лауреаты Оралхан Бөкейге арналған «Оралхан – Алтайдың Кербұғысы» атты әдеби – сазды кешімізге қош келдіңіздер!

1 – жүргізуші: – Көрінуші ең көнелердің көзіндей,
Жазғандарың қара өлеңнің сөзіндей.
Асқақ едің, атақты едің, нар едің,
Туған өлкең – өр Алтайдың өзіндей!

2 – жүргізуші: – Бүгін, міне, жиырма үшке толыппын,
Талай жырға, талай сырға жолықтым.
Шыным осы, ақ тілеуші достарым,
Мен анамның жалғыз ұлы болыппын.
Дастарханым тарлау болса, құрбылар,
Пейілімнің кең екенін ұғыңдар.
Ақ жүректің ақ батасы секілді,
Махаббатым сендерменен туғандар.
Сондықтан да, уа, достарым, түсінші,
Осы кештің мәңгіліктік құны бар! – деп осыдан 47 жыл бұрын Оралхан Бөкей ағамыз жырлағандай биыл жазушымыздың туғанына 70 жыл толды!
1 – жүргізуші: – Қазақтың көрнекті қаламгері, сырлы сөздің сардары атанған
Оралхан Бөкейге өзінің жыр – шашуын арнаған 11 – сынып оқушысы Болат Ақтолқынды арнау өлеңімен ортаға шақырамыз.

2 – жүргізуші: – Жазушы, драматург Дулат Исабеков: «Оралхан – бір оқылатын жазушы емес. Оралхан қайталап оқуды қажет ететін жазушы, түсінгеніңше оқи беретін күрделі суреткер» деп жазушы шығармашылығына жоғары баға берген.
1 – жүргізуші: – Ал, Қазақстанның Халық Қаһарманы Қасым Қайсенов: «Оралхан өзі туған табиғатына ұқсас еді. Алтайдай асқақ, оның оқ жетпес құзар шыңдарындай биік еді. Заңғар таулардан құлап аққан өзендердей тасқын еді. Таулардың сілемдерін жайлаған ерке еліктеріндей елгезек еді. Шығыстан жарқырап шыққан жұлдыз еді» деген екен.
2 – жүргізуші: – Оралхан Бөкейдің өмір жолының тарихи тізбесін дайындап келген 11 – сынып оқушысы Есенғалиева Айымның «Оралхан – Алтайдың ақиығы» атты баяндамасын назарларыңызға ұсынамыз.
1 – жүргізуші: – Оралхан ағамыздың естіген құлаққа жағымды, әдемі, қоңыр даусы болған екен, сонымен қатар гармонда жақсы ойнаған. Балетті өте қатты ұнатқандығы сонша, «Би тілі», «Шара» атты мақала жазған екен. Көңілденген кезінде, әсіресе, үйінде туыстары бас қосқанда ән айтады екен. Ағамыздың «Бесқарагер», «Ағажан, Алтайдай жер қайда», «Қайықта», «Құстар қайтқанда», «Жастық вальсі» сияқты жақсы көрген әндері болған.

2 – жүргізуші: – Олай болса, ағамыздың сүйікті әндерінің бірі «Құстар қайтқанда» әнімен ортаға 8 – сынып оқушысы Зейнолла Нұржанды шақырамыз.
1 – жүргізуші: – Оралхан Бөкей – азғантай ғұмырында асқаралы биікке өзін де, елін де, туған әдебиетін де шығарып үлгерген жазушы.

2 – жүргізуші: – Оралхан Бөкей – қазақ әдебиетіндегі, қазақ журналистикасындағы, қазақ публицистикасындағы қайталанбас құбылыс. Қазақ көркемсөзінің көкжиегін кеңейткен, аспанын биіктеткен қаламгер. Оның өзіне ғана тән ерекшеліктерінің күшті болғаны соншалықты, кезінде көп жастар Оралхан Бөкейге еліктеп, қалам тербеген екен. Әлі де еліктегісі, ұқсағысы келетіндер аз емес. Ең басты ерекшелігі – кербез еркіндігі мен оралхандық ой құнарлығы.
1 – жүргізуші: – Ағамыздың шығармашылығымен толық танысу үшін сөз 10 – сынып оқушысы Мұратханова Махаббатқа беріледі.

2 – жүргізуші: – Оралхан ағамыздың тағы бір ерекшелігі – сөзге шешендігі. Қара сөзбен сөйлесе де төгіп – төгіп салған сөйлемдері өлең секілді ұйқасқа толы болған деп еске алады танымал жазушы Дидахмет Әшімханұлы.
1 – жүргізуші: – Төрт аяғы тең жорғадай көсілген жазушының ауызекі сөйлегеннің өзінде де бұрын естіп – білмеген көптеген образды сөздерді жиі пайдаланған екен. Ағамыздың өзі де «Мен – журналистпін, одан кейін ғана жазушымын» дейді. Соның бір дәлелі ретінде ағамыздың күнделігінен алынған үзінділерді назарларыңызға ұсынайық. (10 – сынып оқушылары күнделіктен үзінді оқиды)

2 – жүргізуші: – Оралхан Бөкей 70 – жылдары драматургияға да қадам басқан. Драматург пьесаларына өз заманының шындығын, жастардың ішкі жан – дүниесін, замандастарының адамдық қасиеттерін, арман – қиялы мен ұмтылыс – құлшыныстарын арқау етті.
1 – жүргізуші: – 1974 жылдың күзінде М. Әуезов атындағы академиялық қазақ драма театрында режиссер Қадыр Жетпісбаевтың сахналауымен «Құлыным менің» атты спектаклінің премьерасы өтіпті. Сондай – ақ, «Қар қызы», «Текетірес», «Зымырайды поездар», «Жау тылындағы бала», «Мен сізден қорқамын» т. б. пьесалары бар.

2 – жүргізуші: – Ендігі кезекте Оралхан ағамыздың «Тортай мінер ақ боз ат» шығармасынан оқушыларымыз дайындап келген көріністі тамашалаңыздар.
1 – жүргізуші: – Тағы да бір ағамыздың айта кететін ерекшелігі – бойында баяғы би – шешендерден қалған арқалы болмыстың бар болуы.

2 – жүргізуші: – Иә, ағамыз көркемсөз оқығанда тыңдап отырған ортаны жандырып жібереді екен. Әсіресе, Бейімбет Майлиннің «Шұғасын» оқығанда арқасы ұстап, әруақ қысқандай орнынан атып тұрады екен.
1 – жүргізуші: – Біздің бүгінгі кешімізге Оралхан ағамыздың осы бір қасиетін жалғастырушы мектебіміздің көркем сөз шеберлері келіп отыр.

2 – жүргізуші: – Олай болса, 11 – сынып оқушысы Мұхтар мен 10 – сынып оқушысы Талшынға сөз кезегін берейік.
1 – жүргізуші: – Өр едің, өр Алтайдың, тірегім ең,
Айрылды қазақ сендей түлегінен.
Өзіңді қастерлеген туған елдің,
Жатырсың орын алып жүрегінен.

2 – жүргізуші: – Жататын араласып үміт – қайғы,
Қапыда тағдыр жолы тұйықталды.
Оралхан деген аттың орны бөлек,
Ел – Ана! Сені ешқашан ұмытпайды!

1 – жүргізуші: – Осыменен бүгінгі кешіміз өз мәресіне жетті. Алтын уақыттарыңызды бөліп келгендеріңізге көп – көп рахмет!
2 – жүргізуші: – Келесі кеште кездескенше сау – сәлемет болыңыздар!