Мысал қарастырайық – Д-75 қозғалтқышының поршенін және цилиндр гильзасының өңдеудегі дәлдік шек өрісінің және бөлшектерді топқа айыру кезіндегі топты дәлдік шектер сызбасы берілген.

Сурет 11 –  Селективті құрастыруға арналған топталған дәлдік шектермен Д-75 қозғалтқышының поршенімен цилиндрдің гильзасының түйіндесу дәлдік шек өрісінің сызбасы.

Бір атты өлшемді топтағы цилиндр гильзасын және поршен құрастыруда саңылау сәйкес 0,19…0,23 мкм шектеулерінде болатын сызбадан көруге болады. Егер бөлшектер селективті құрастыруға тап болмас, онда белгіленген дәлдік шектерде цилиндрдің гильза-поршендері түйіндесу саңылауын өңдеуде 0,13-тен 0,29-ға дейін тербеледі, яғни берілген түйіндесуде құрастырудың техникалық жағдайы ұсталынбас еді.

Яғни селективті құрастыру түйіндесудің нақтылығын көтеруге көп мүмкіншілік береді. Селективті құрастыруда өлшемді топтардың саны көбейген сайын топты саңылау немесе керіліс азаяды, ал азайғандар артады, қажеттілікке қарай қондыру тұрақты болады.

Егер қозғалысты түйіндесуді алсақ, онда жұмыс алдында саңылаулар төмен өткізгішті болуына талпыну керек.

Қозғалыссыз түйіндесуде бастапқы керілістің азаюы түйіндесудің сенімділігін төмендетеді. Бастапқы керілістің артқаны да өте қажет емес, себебі ол құрастыруды және талқылауда қиындатады немесе қирауына әкеліп соқтырады.

Селективті құрастыруды таратуда төменгі қажетті өлшемі топтарының саны түсінігі үлкен мәнге ие болады.

Ол үшін:

  1. Топты саңылаулардың шектеулі мәндері белгілі болуы керек.

Smax және S min.

  1. Өңдеуде қажетті құралдарды қамтамасыз ететін нақтылық ТD және Тd мәні белгілі болуы керек.
  2. Барлық топтарда саңылау мен керіліс бірдей болуы үшін

селективті құрастыруда білікпен тесіктің өңдеу дәлдік шектерін бірдей

алады.

  1. Бұл жағдайда білікпен тесіктің топты дәлдік шектері бірдей болады.

 

Т                                                       (26)

 

бұнда Т- тесіктің топты дәлдік шегі

Т – біліктің топты дәлдік шегі

  1. Берілгеннен топты дәлдік шекті табамыз.

 

S                                    (27)

 

Т                                        (28)

 

Топты дәлдік шектің табылған мәнінен және өңдеудегі дәлдік шектің

табылған мәнінен бөлшектерді айыру  тобының санын анықтаймыз.

 

n= ;немесе n=                                 (29)

 

,-білікпен тесіктің топты дәлдік шектері

ТD, Тd –білікпен көздің өңдеу дәлдішектері.

.

Сурет 11 –  Селективті құрастыруға арналған топталған дәлдік шектермен Д-75 қозғалтқышының поршенімен цилиндрдің гильзасының түйіндесу дәлдік шек өрісінің сызбасы.

 

Бір атты өлшемді топтағы цилиндр гильзасын және поршен құрастыруда саңылау сәйкес 0,19…0,23 мкм шектеулерінде болатын сызбадан көруге болады. Егер бөлшектер селективті құрастыруға тап болмас, онда белгіленген дәлдік шектерде цилиндрдің гильза-поршендері түйіндесу саңылауын өңдеуде 0,13-тен 0,29-ға дейін тербеледі, яғни берілген түйіндесуде құрастырудың техникалық жағдайы ұсталынбас еді.

Яғни селективті құрастыру түйіндесудің нақтылығын көтеруге көп мүмкіншілік береді. Селективті құрастыруда өлшемді топтардың саны көбейген сайын топты саңылау немесе керіліс азаяды, ал азайғандар артады, қажеттілікке қарай қондыру тұрақты болады.

Егер қозғалысты түйіндесуді алсақ, онда жұмыс алдында саңылаулар төмен өткізгішті болуына талпыну керек.

Қозғалыссыз түйіндесуде бастапқы керілістің азаюы түйіндесудің сенімділігін төмендетеді. Бастапқы керілістің артқаны да өте қажет емес, себебі ол құрастыруды және талқылауда қиындатады немесе қирауына әкеліп соқтырады.

Селективті құрастыруды таратуда төменгі қажетті өлшемі топтарының саны түсінігі үлкен мәнге ие болады.

Ол үшін:

  1. Топты саңылаулардың шектеулі мәндері белгілі болуы керек.

Smax және S min.

  1. Өңдеуде қажетті құралдарды қамтамасыз ететін нақтылық ТD және Тd мәні белгілі болуы керек.
  2. Барлық топтарда саңылау мен керіліс бірдей болуы үшін

селективті құрастыруда білікпен тесіктің өңдеу дәлдік шектерін бірдей

алады.

  1. Бұл жағдайда білікпен тесіктің топты дәлдік шектері бірдей болады.

 

Т                                                       (26)

 

бұнда Т- тесіктің топты дәлдік шегі

Т – біліктің топты дәлдік шегі

  1. Берілгеннен топты дәлдік шекті табамыз.

 

S                                    (27)

 

Т                                        (28)

 

Топты дәлдік шектің табылған мәнінен және өңдеудегі дәлдік шектің

табылған мәнінен бөлшектерді айыру  тобының санын анықтаймыз.

 

n= ;немесе n=                                 (29)

 

,-білікпен тесіктің топты дәлдік шектері

ТD, Тd –білікпен көздің өңдеу дәлдішектері.