1-бап. Осы Заңның реттеу нысанасы

Осы Заң реттейтін мәселе болып табылады туындайтын қоғамдық қарым-қатынастарды іске асыруға байланысты Қазақстан Республикасы азаматтарының бірлесу бостандығына құқығын, сондай-ақ құрылуына, қызметіне, қайта ұйымдастырылуына және таратылуына қоғамдық бірлестіктер.

2-бап. Ұғым қоғамдық бірлестігінің

Қоғамдық бірлестіктер Қазақстан Республикасында саяси партиялар, кәсіптік одақтар және басқа да бірлестіктер азаматтардың ерікті негізде құрылған, ортақ мақсаттарға қол жеткізу үшін заңға қайшы келмейтін. Қоғамдық бірлестіктер коммерциялық емес ұйымдар болып табылады.

См. сондай-ақ: Қазақстан Республикасы Конституциялық Кеңесінің Қаулысы 2 шілде 1999 ж. № 12/2

3-бап толықтырылды-ҚР 09.02.09 ж. № 126-ІV қр заңымен (бұр. ред. қара); ҚР 29.04.09 ж. № 154-IV қр заңымен (бұр. ред. қара)

3-бап. Заңдар қоғамдық бірлестіктер туралы

Заңдар Қазақстан Республикасының қоғамдық бірлестіктер туралы заңдары Қазақстан Республикасының Конституциясына негізделеді және осы Заң мен басқа да заң актілеріне қайшы келмейтін.

Осы Заңның күші барлық қоғамдық бірлестіктер азаматтардың бастамасымен құрылған діни бірлестіктерді қоспағанда, жергілікті өзін өзі басқару органдары мен қоғамдық ынталы, құрылу тәртібі мен қызметі өзге заң актілерімен белгіленетін.

Осы Заңның күші қызметі құрылған және Қазақстан Республикасының аумағында жұмыс істейтін құрылымдық бөлімшелерінің (филиалдары мен өкілдіктерінің), шетелдік және халықаралық коммерциялық емес үкіметтік емес бірлестіктердің, діни бірлестіктерді қоспағанда.

Егер халықаралық шартта, Қазақстан Республикасы бекіткен ережелер белгіленсе көзделгеннен белгіленген болса, онда халықаралық шарттың ережелері қолданылады.

Ерекшеліктері байланысты құрылуына, қызметіне, қайта ұйымдастырылуына және таратылуына саяси партиялардың, кәсіптік одақтардың және басқа да жекелеген қоғамдық бірлестіктер түрлерінің өзге заң актілерімен реттелуі мүмкін. Қызмет көрсетілген қоғамдық бірлестіктердің реттелмеген өзге де заң актілерімен реттеледі осы Заңда.

См. сондай-ақ: Қазақстан Республикасының 16 қаңтар 2001 жылғы № 142-ІІ “коммерциялық емес ұйымдар ТУРАЛЫ”

4-бап өзгерту енгізілді-ҚР 15.05.07 ж. № 253-III қр заңымен (бұр. ред. қара); ҚР 29.04.09 ж. № 154-IV қр заңымен (бұр. ред. қара)

4-бап. Мемлекет және қоғамдық бірлестіктер

Мемлекет сақталуын қамтамасыз етеді құқықтары мен заңды мүдделерін, қоғамдық бірлестіктер.

Заңсыз араласуына жол берілмейді мемлекет ісіне қоғамдық бірлестіктердің және қоғамдық бірлестіктердің мемлекеттің ісіне, қоғамдық бірлестіктерге жүктеуге мемлекеттік органдардың функцияларын.

См.: Мемлекеттік қолдаудың тұжырымдамасын Қазақстан Республикасының үкіметтік емес ұйымдарын

Қоғамдық бірлестіктер мүмкін ынтымақтасуға және өзара іс-қимыл мемлекеттік органдармен келісімдер жасай отырып, және, мүмкін, мемлекеттік органдармен шарттар бойынша орындауға міндетті, олар үшін заңдарда көзделген белгілі бір жұмыстар.

Қоғамдық бірлестіктер аппараттарының қызметкерлеріне қолданылады Қазақстан Республикасының еңбек заңнамасы, еңбек заңнамасы, Қазақстан Республикасының әлеуметтік қамсыздандыру және сақтандыру туралы.

Сұрақтар мүдделерін қозғайтын қоғамдық бірлестіктердің, заңнамалық актілермен көзделген жағдайларда шешілуі мүмкін келісім бойынша мемлекеттік органдар, қоғамдық бірлестіктер.

5-бапқа өзгеріс енгізілді-ҚР 23.02.05 ж. № 33-III қр заңымен (бұр. ред. қара) ҚР Заңымен; 29.04.10 ж. № 272-IV қр заңымен (бұр. ред. қара); ҚР 16.11.15 ж. № 403-Iv қр заңымен (бұр. ред. қара)

5-бап. Қызметінің негіздері қоғамдық бірлестіктер

Қоғамдық бірлестіктер құрылып, жұмыс істейді іске асыру және қорғау мақсатында саяси, экономикалық, әлеуметтік және мәдени құқықтары мен бостандықтарын, белсенділігін дамыту және өнерпаздық; азаматтардың қанағаттандыру кәсіби және әуесқой қызығушылығын дамыту; ғылыми, техникалық және көркем шығармашылықты қорғау, адамдардың өмірі мен денсаулығын, қоршаған табиғи ортаны қорғау; қайырымдылыққа қатысу; мәдени-ағарту, спорттық-сауықтыру жұмыстарын жүргізу; тарих және мәдениет ескерткіштерін қорғау; патриоттық, құқықтық және адамгершілік тәрбие беру; кеңейту және халықаралық ынтымақтастықты нығайту; өзге де қызметті жүзеге асыру, Қазақстан Республикасының заңнамасында тыйым салынбаған.

Тыйым салынады құру және оның қызметі қоғамдық бірлестіктердің, экстремистік мақсаттарды көздейтін, сондай-ақ Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделмеген әскерилендірілген құралымдар.

Қазақстан Республикасының аумағында тыйым салынады құру қоғамдық бірлестік типі бойынша әскерилендірілген құрамалар бар “көмір” әскерилендірілген құрылымы, формасы, арнайы айырым белгілері, әнұран, тулар, вымпелдер, ерекше шарттары, ішкі тәртіп және басқару, қару-жарақ, соның ішінде имитациялық.

Қызметіне жол берілмейді саяси партиялар мен кәсіптік одақтарды басқа мемлекеттердің, діни негіздегі партиялардың, сондай-ақ қаржыландыру саяси партиялар мен кәсіптік одақтарды шетелдік заңды тұлғалар мен азаматтардың, шет мемлекеттер мен халықаралық ұйымдар.

Құруға жол берілмейді және қоғамдық бірлестіктердің қызметіне қол сұғатын денсаулығы мен адамгершілік ұстанымдары, азаматтардың, сондай-ақ қызметі тіркелмеген қоғамдық бірлестіктер.

6-бап. Құру принциптері және қоғамдық бірлестіктердің қызметін

Қоғамдық бірлестіктер заң алдында бірдей. Қоғамдық бірлестіктер жүзеге асырады шеңберінде қызметін Конституцияға және Қазақстан Республикасының өзге заңнамалық актілері.

Қоғамдық бірлестік негізінде құрылып, жұмыс істейді еріктілік, тең құқылық, олардың мүшелерінің (қатысушыларының) өзін-өзі басқару, заңдылық, есеп беру және жариялылық.

Қатысуы немесе қатыспауы азаматтың қоғамдық бірлестік қызметіне негіз бола алмайды оның құқықтары мен бостандықтарын шектеу. Туралы талап көрсетілген ресми құжаттарда туралы мүшелігі (қатысуы) қоғамдық бірлестігінде жол берілмейді.

7-бап. Қоғамдық бірлестіктердің мәртебесі

Қазақстан Республикасында құрылуы және әрекет етуі мүмкін республикалық, аймақтық және жергілікті қоғамдық бірлестіктер.

Республикалық қоғамдық бірлестіктерге жатады бар бірлестіктер өздерінің құрылымдық бөлімшелері (филиалдары мен өкілдіктері) Қазақстан Республикасы облыстарының жартысынан астам.

Өңірлік қоғамдық бірлестіктерге жатады бар бірлестіктер өздерінің құрылымдық бөлімшелері (филиалдары мен өкілдіктері) Қазақстан Республикасы облыстарының жартысынан аз.

Жергілікті қоғамдық бірлестіктерге жатады бірлестігінің шегінде іс-әрекет жасайтын Қазақстан Республикасының бір облысы.

Бір жыл өткенге дейін тіркелген күннен бастап республикалық және аймақтық қоғамдық бірлестіктер мәртебесін растау үшін міндетті түрде тіркеген орган бұл бірлестік, өткенін растайтын құжаттардың көшірмелерін тіркеу, көрсетілетін қызметті берушінің құрылымдық бөлімшелерінің (филиалдары мен өкілдіктерінің) аумақтық әділет органдары.

8-бап. Одақтардың (қауымдастықтың), қоғамдық бірлестіктердің

Қоғамдық бірлестіктер құрылған және белгіленген тәртіппен тіркелген, түріне қарамастан, одақтар құруға құқылы (қауымдастықтың), қоғамдық бірлестіктердің негізінде құрылтай шарттары мен жарғылары, қабылданған одақтар (қауымдастықтар) құра отырып, жаңа заңды тұлға, сондай-ақ қатысушы халықаралық одақтардың (қауымдастықтардың).

Жұмыс тәртібі және мемлекеттік тіркеу одақтарының (қауымдастықтарының) өкілдері, қоғамдық бірлестіктер, соның ішінде халықаралық айқындалады заңнамалық актілеріне сәйкес Қазақстан Республикасы.

9-бап. Қызметін халықаралық және шетелдік коммерциялық емес үкіметтік емес бірлестіктердің Қазақстан Республикасы аумағындағы

Қазақстан Республикасының аумағында құрылып, жұмыс істеуі мүмкін құрылымдық бөлімшелері (филиалдары мен өкілдіктері) халықаралық және шетелдік коммерциялық емес үкіметтік емес бірлестіктердің.

Құрылымдық бөлімшелері (филиалдары мен өкілдіктері) халықаралық және шетелдік коммерциялық емес үкіметтік емес бірлестіктердің жарғыларын басшылыққа алады, егер олар Қазақстан Республикасының заңнамасына қайшы келмесе.

2-тарау.

Құру, қайта ұйымдастыру, тарату

қоғамдық бірлестіктер

– Бап 10-бап жаңа редакцияда-ҚР 12.01.12 № 537-IV қр заңымен (бұр. ред. қара); өзгеріс енгізілді-ҚР 27.06.14 ж. № 212-V қр заңымен (бұр. ред. қара)

10-бап. Қоғамдық бірлестік құру

Қоғамдық бірлестігі тобының бастамасы бойынша құрылады және Қазақстан Республикасы азаматтарының кемінде он адамнан тұратын.

Азаматтардың қоғамдық бірлестіктерін құру жүзеге асырылуда тікелей жеке тұлғаларды біріктіру жолымен, сондай-ақ арқылы заңды тұлғалар – қоғамдық бірлестіктер, саяси партияларды қоспағанда.

Қоғамдық бірлестіктердің құрылтайшылары-жеке және (немесе) заңды тұлғалар – қоғамдық бірлестіктер, саяси партияларды қоспағанда, олар құрылтай съезін (конференция, жиналыс) шақырады, онда жарғы қабылданады және басшы органдары құрылады. Қоғамдық бірлестіктің құрылтайшылары – жеке және (немесе) заңды тұлғалар тең құқықтарға ие болады және бірдей міндеттерді атқарады.

Кәсіби одағы мүмкін кәсіптік одақтың құрылтайшысы болып табылуы.

Құқық қабілеттілігі қоғамдық бірлестіктің заңды тұлға ретінде ол тіркелген кезден бастап туындайды белгіленген тәртіппен Қазақстан Республикасының заңнамалық актілерінде.

Заңымен 11-бап өзгеріс енгізілді-ҚР 12.01.12 № 537-IV қр заңымен (бұр. ред. қара); ҚР 27.06.14 ж. № 212-V қр заңымен (бұр. ред. қара)

11-бап. Мүшелік (қатысу) қоғамдық бірлестігінде

Қоғамдық бірлестікті тіркеу үшін тіркеуші органға күннен бастап екі ай мерзімде оны өтініш беріледі. Өтінішке жарғы, хаттама құрылтай съезінің (конференциясының, жиналысының), жарғыны қабылдаған туралы мәліметтер инициаторах білім беру бірлестігі, және құжаттар, растайтын орналасқан жері, қоғамдық бірлестіктерге, сондай-ақ төленгенін мемлекеттік тіркегені үшін алым заңды тұлғалар.

Дәлелді себептермен өткізіп алынған мерзімін, белгіленген үшін тіркеу туралы өтініш беру қоғамдық бірлестікті, қалпына келтіріледі тіркеуді жүзеге асыратын орган.

Заңнамада көзделген жағдайларда, қоғамдық бірлестік қайта тіркелуге тиіс.

Тіркегені және қайта тіркегені үшін қоғамдық бірлестіктерін мемлекеттік тіркегені үшін алым алынады заңды тұлғалардың белгіленген тәртіппен Қазақстан Республикасының Салық кодексі.

14-бап. Филиалдар мен өкілдіктерді есептік тіркеу қоғамдық бірлестіктер

Құрылымдық бөлімшелері (филиалдары мен өкілдіктері) қоғамдық бірлестіктердің есептік тіркеуге жатады.

Филиалдар мен өкілдіктерді есептік тіркеу шетелдік және халықаралық коммерциялық емес үкіметтік емес бірлестіктердің Қазақстан Республикасының әділет Министрлігі жүргізеді.

Есептік тіркеу құрылымдық бөлімшелерінің (филиалдары мен өкілдіктерінің) қоғамдық бірлестіктердің жүргізіледі аумақтық әділет органдары.

Тәртібі мен мерзімдері есептік тіркеуден өту туралы заңдармен реттеледі тіркеу заңды тұлғалар.

15-бап. Үзіліс мемлекеттік тіркеу мерзімі

Мемлекеттік тіркеу мерзімі үзіледі жағдайларда сараптама жүргізу, құрылтай құжаттарының тізімін тексеру мүшелерінің, саяси партиялардың, сондай-ақ көрсетілген негіздер бойынша заңнамалық актілерде мемлекеттік тіркеу туралы заңды тұлғалар.

16-бап. Мемлекеттік тіркеуден бас тарту

Тіркеуден бас тарту қоғамдық бірлестіктің, оның құрылымдық бөлімшесінің (филиалы мен өкілдігінің) жүргізіледі заңнамасына сәйкес мемлекеттік тіркеу туралы заңды тұлғалар.

Тіркеуден бас тарту шағымдануға болады сот тәртібімен.

17-бап. Қайта ұйымдастыру және тарату қоғамдық бірлестік

Қоғамдық бірлестікті қайта ұйымдастыру (біріктіру, қосу, бөлу, бөліп шығару, қайта құру) бойынша жүргізіледі қоғамдық бірлестік органының шешімі көзделген тәртіппен оның жарғысына және Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес.

Тарату қоғамдық бірлестігінің жүргізіледі негіздер бойынша және тәртіппен Қазақстан Республикасының заңнамасында көзделген.

– Бап 18-бап жаңа редакцияда-ҚР 08.07.05 ж. № 67-III (бұр. ред. қара)

18-бап. Рәміздері қоғамдық бірлестігінің

Қоғамдық бірлестіктер болуы мүмкін өз рәміздері (туы, әнұраны, эмблемасы, вымпелдер, белгішелер), Қазақстан Республикасының заңдарына қайшы келмейтін.

Толық және қысқартылған атауы, қоғамдық бірлестіктің және оның рәміздері тиіс толық немесе оның елеулі бөлігінде қайталамауға атауы мен рәмізі Қазақстан Республикасының және басқа мемлекеттердің, мемлекеттік органдардың, қоғамдық бірлестіктердің, Қазақстан Республикасында тіркелген, сондай-ақ қоғамдық бірлестіктердің байланысты таратылған Қазақстан Республикасының заңнамасын бұза.

Рәмізінің сипаттамасы мен эскиздері қоғамдық бірлестіктің жарғысында бекітіледі.

3-тарау.

Құқықтары мен міндеттері қоғамдық бірлестіктер.

Меншікке қоғамдық бірлестігінің

19-бап толықтырылды-ҚР 24.12.12 ж. № 60-V қр заңымен (бұр. ред. қара)

19-бап. Құқықтары мен міндеттері қоғамдық бірлестіктер

Қоғамдық бірлестіктер құқықтарға ие болып, өздеріне міндеттер арқылы жұмыс істейтін басшы органдары берген өкілеттік шегінде жарғысына және Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес.

Жарғылық мақсаттарды жүзеге асыру үшін қоғамдық бірлестіктер Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен құқылы:

– өз қызметі туралы ақпарат таратуға;

– білдіруге және қорғауға құқықтары мен заңды өз мүшелерінің мүдделерін соттарда және басқа да мемлекеттік органдарда, өзге де қоғамдық бірлестіктер;

– құруға бұқаралық ақпарат құралдары;

– жиналыстар, митингілер, демонстрациялар, шерулер мен пикеттер өткізуге;

– баспа қызметін жүзеге асыруға;

– кіруге, халықаралық коммерциялық емес үкіметтік емес бірлестіктерге;

– өзге де өкілеттіктерді жүзеге асырады Қазақстан Республикасының заңнамасына қайшы келмейтін.

Қоғамдық бірлестік міндетті:

– Қазақстан Республикасының заңнамасын сақтауға, сондай-ақ жарғымен қарастырылған нормаларды;

– қамтамасыз ету өз мүшелеріне танысуға мүмкіндік құжаттармен және шешімдермен олардың құқықтары мен мүдделерін;

– көпшілікті өз мүшелерін ақша қаражатының түсуі мен жұмсалуы;

– хабардар етуге, тіркеуші органға өзгерістер туралы орналасқан жері бойынша тұрақты жұмыс істейтін басшы органының және мәліметтер көлемінде басшылар туралы мәліметтер енгізілетін Ұлттық тізілімі-бизнес-сәйкестендіру нөмірлерінің.

20-бап. Кәсіпкерлік қоғамдық бірлестіктердің қызметі

Қоғамдық бірлестіктер болуы мүмкін кәсіпкерлік қызметті жүзеге асыруға ететіндіктен, жарғылық мақсаттарға қол жеткізу. Кәсіпкерлік қызметті қоғамдық бірлестіктер заңнамасына сәйкес жүзеге асырылады.

Кәсіпкерлік қызметтен түскен табыстар қоғамдық бірлестіктердің салық салынуға тиіс Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес.

Кәсіпкерлік қызметтен түскен табыстар қоғамдық бірлестіктердің арасында қайта бөлуге болмайды мүшелері (қатысушылары) қоғамдық бірлестіктер және пайдаланылуы тиіс жарғылық мақсаттарға қол жеткізу үшін. Пайдалануға жол беріледі қоғамдық бірлестіктермен өз қаражатын қайырымдылық мақсаттарға.
21-бапқа өзгерту енгізілді қр Заңымен 09.04.16 ж. № 496-Iv қр заңымен (бұр. ред. қара)

21-бап. Меншікке қоғамдық бірлестіктер

Қоғамдық бірлестіктің меншігі болып табылады объектілері, қызметті материалдық қамтамасыз етуге қажетті, оның жарғысында көзделген объектілерді қоспағанда, Қазақстан Республикасының заңнамасында тыйым салынған.

См. Премьер-Министрінің өкімі Қазақстан Республикасы 11 қыркүйек 1996 жылғы № 435 пайдаланылуын ретке келтіру Туралы “тұрғын емес үй-жайларды қоғамдық бірлестіктер”.

Қоғамдық бірлестіктің мүлкі құралады кіру және мүшелік жарналар, егер оларды төлеу жарғыда көзделген, ерікті жарналар мен қайырмалдықтар, түсетін түсімдерді өткізу жарғыға сәйкес лекциялар, көрмелер, спорттық және өзге де іс-шаралар, кірістер өндірістік және өзге де шаруашылық және басқа да заңнамалық актілерінде тыйым салынбаған, Қазақстан Республикасының түсімдер.

Мүшелері (қатысушылары) қоғамдық бірлестіктердің құқықтары жоқ берілген, олар осы бірлестіктерге мүлікке, соның ішінде мүшелік жарналар. Олар міндеттемелері бойынша жауап бермейді, қоғамдық бірлестіктер қатысатын ретінде мүшелерінің (қатысушыларының), сондай-ақ аталған бірлестіктің міндеттемелері бойынша жауап бермейді және өз мүшелерінің (қатысушылардың).

Меншікке қоғамдық бірлестіктер Қазақстан Республикасының заңнамасымен қорғалады.

4-тарау. Үшін жауапкершілік қоғамдық бірлестіктер туралы заңдарды бұзу

22-бап өзгеріс енгізілді-ҚР 15.05.07 ж. № 253-III қр заңымен (бұр. ред. қара)

22-бап. Үшін жауапкершілік қоғамдық бірлестіктер туралы заңдарды бұзу

Қоғамдық бірлестіктер туралы заңдарды бұзу әкеп соғады жауапкершілік заңдарында белгіленген тәртіппен Қазақстан Республикасы.

Үшін жауапкершілік қоғамдық бірлестіктер туралы заңдарды бұзу көтереді бұған кінәлі заңды және жеке тұлғалар, соның ішінде мемлекеттік органдардың лауазымды адамдары және құрамына кіретін адамдар және қоғамдық бірлестіктердің басшы органдарының.

23-бап толықтырылды-ҚР 23.02.05 ж. № 33-III қр заңымен (бұр. ред. қара)

23-бап. Қоғамдық бірлестіктің қызметін тоқтата тұру

Қоғамдық бірлестіктің қызметі тоқтатыла тұруы мүмкін мерзімі үш айдан алты айға дейін соттың шешімі бойынша ұсыныстары негізінде прокуратура органдарының, ішкі істер немесе азаматтардың өтініштерін бұзған жағдайларда Қазақстан Республикасының Конституциясы мен заңдарын немесе әлденеше рет жасаған қоғамдық бірлестігі шегінен тыс іс-әрекеттер мақсаттары мен міндеттерін, оның жарғысында белгіленген.

Жағдайда қоғамдық бірлестіктің қызметін тоқтата тұру және оған тыйым салынады барлық бұқаралық ақпарат құралдарын пайдалануға жүргізуге, үгіт және насихат жүргізуге, митингілер, демонстрациялар және басқа бұқаралық шаралар өткізуге, сайлауға қатысуға. Тоқтатыла тұрады, сондай-ақ оның банк салымдарын пайдалану құқығы қоспағанда, еңбек шарттары бойынша есеп айырысу, келтірілген залалдарды өтеуді, оның қызметінің нәтижесінде, мен айыппұлдарды төлеу.

Егер белгіленген мерзім ішінде қызметті тоқтата тұру қоғамдық бірлестігі жояды бұзу негіз болған тоқтата тұру, оның қызметі, онда аталған мерзім аяқталған соң қоғамдық бірлестік өз қызметін қайта жалғастырады. Жойылмаған жағдайда, қоғамдық бірлестік бұзылуы немесе қайталап бұзған жағдайда Қазақстан Республикасы заңнамасының прокуратура, ішкі істер органдары, сондай-ақ азаматтар сотқа оны тарату туралы арызбен.

См.сондай-ақ: Бұйрық Қазақстан Республикасы ішкі істер Министрлігі 31 желтоқсан 1993 ж. № 469 жұмысты ұйымдастыру Туралы “ішкі істер органдарының қоғамдық бірлестіктермен байланыс”

5-тарау.

Қорытынды ережелер

24-бап. Қоғамдық бірлестіктердің халықаралық байланыстары

Қазақстан Республикасының қоғамдық бірлестіктері өздерінің жарғыларына сәйкес халықаралық байланыстар жасай алады, тиісті келісімдер жасасып, ұжымдық мүшелер ретінде кіре халықаралық коммерциялық емес үкіметтік емес бірлестіктерді, діни бірлестіктерді қоспағанда.

Қр Заңының 7 бабына сәйкес, Қазақстан Республикасының “қоғамдық бірлестіктер Туралы” 31 мамыр 1996 ж., N 3, Қазақстан Республикасында құрылуы және әрекет етуі мүмкін республикалық, аймақтық және жергілікті қоғамдық бірлестіктер.
Республикалық қоғамдық бірлестіктерге жатады бар бірлестіктер өздерінің құрылымдық бөлімшелері (филиалдары мен өкілдіктері) Қазақстан Республикасы облыстарының жартысынан астам.

Қоғамдық бірлестік филиалын тіркеу?
Жарияланған күні: 17 қыркүйек 2014 – 17:20
Қр Заңының 13 бабына, Қазақстан Республикасының “қоғамдық бірлестіктер Туралы” 31 мамыр 1996 ж., N 3 қоғамдық бірлестіктердің филиалдарын мемлекеттік тіркеуді аумақтық әділет органдары жүзеге асырады.

Қандай қоғамдық бірлестіктердің мәртебесі бекітілді қолданыстағы заңнамасында?
Жарияланған күні: 16 қыркүйек, 2014 – 10:32
Заңның 7-бабына сәйкес, Қазақстан Республикасының “қоғамдық бірлестіктер Туралы” 31 мамыр 1996 ж., N 3. Қоғамдық бірлестіктердің мәртебесі. Қазақстан Республикасында құрылуы және әрекет етуі мүмкін республикалық, аймақтық және жергілікті қоғамдық бірлестіктер. Республикалық қоғамдық бірлестіктерге жатады бар бірлестіктер өздерінің құрылымдық бөлімшелері (филиалдары мен өкілдіктері) Қазақстан Республикасы облыстарының жартысынан астам.Құру тәртібі және тіркеу қоғамдық бірлестіктер. Бұл болуы тиіс қоғамдық бірлестіктің жарғысын? Ол кім бекітеді? Қандай құжаттар тізбесі қажет тіркеуші орган? Мүмкін тіркеуден бас тарту қоғамдық бірлестігінің?

Қандай мақсаттар үшін құрылады қоғамдық бірлестігінің?
5-бабына сәйкес “Қазақстан Республикасының Заңы” қоғамдық бірлестіктер Туралы қоғамдық бірлестіктер құрылып, жұмыс істейді:

іске асыру және қорғау саяси, экономикалық, әлеуметтік және мәдени құқықтары мен бостандықтарын, белсенділігін дамыту және өнерпаздық;
қанағаттандыру кәсіби және әуесқойлық мүдделерін;
даму ғылыми, техникалық және көркем шығармашылықты қорғау, адамдардың өмірі мен денсаулығын, қоршаған табиғи ортаны қорғау;
қайырымдылық қызмет; мәдени-ағарту, спорттық – сауықтыру жұмыстары;
тарих және мәдениет ескерткіштерін қорғау;
патриоттық, құқықтық және адамгершілік тәрбие беру;
кеңейту және халықаралық ынтымақтастықты нығайту;
өзге де қызметті жүзеге асыру, Қазақстан Республикасының заңнамасында тыйым салынбаған.
Қызметі қандай қоғамдық бірлестіктердің астында тыйым салынған?
5-бап Заң Туралы “қоғамдық бірлестіктер құруға және олардың қызметіне тыйым салады:

қоғамдық бірлестіктердің, өткізудегі экстремистік мақсаттар;
қоғамдық бірлестік типі бойынша әскерилендірілген құрамалар бар “көмір” әскерилендірілген құрылымы, формасы, арнайы айырым белгілері, әнұран тулар, вымпелдер, ерекше шарттары, ішкі тәртіп және басқару, қару-жарақ, соның ішінде имитациялық;
саяси партиялар мен кәсіптік одақтарды басқа мемлекеттердің, діни негіздегі партиялардың, сондай-ақ қаржыландыру саяси партиялар мен кәсіптік одақтарды шетелдік заңды тұлғалар мен азаматтардың, шет мемлекеттер және халықаралық ұйымдар;
қоғамдық бірлестіктердің қол сұғатын денсаулығы мен адамгершілік ұстанымдары азаматтардың
қызметі тіркелмеген қоғамдық бірлестіктер.
Қоғамдық бірлестік құру
Қр Заңының 10-бабына және “қоғамдық бірлестіктер Туралы” оларды құру үшін қажет бастама тобы ” Қазақстан Республикасы азаматтарының кемінде 10 адам, созывающих құрылтай съезін (конференция, жиналыс) шақырады, онда жарғы қабылданады және басшы органдары құрылады.

Қоғамдық бірлестік қызметін жүзеге асыруға құқылы тіркеуден өткен сәттен бастап заңды тұлға ретінде.

Қоғамдық бірлестігінің жарғысы

Заңның 12-бабына сәйкес “қоғамдық бірлестіктер Туралы” Заңының 22-бабына, Қазақстан Республикасының “коммерциялық емес ұйымдар Туралы” жарғысы қоғамдық бірлестік жарғысы мыналарды қарастыруы қажет:

атауы, қызметінің мәні мен мақсаттары бірлестіктер;
бірлестіктің орналасқан жері;
мүшелік (қатысу) шарттары мен тәртібі сатып алу және жоғалту мүшелік, мүшелерінің құқықтары мен міндеттері (қатысушылардың) біріктіру;
ұйымдық құрылымын бірлестіктің құқықтық ережесі, құрылымдық бөлімшелерінің (филиалдары мен өкілдіктерінің) және аумағы оның шегінде өз қызметін жүзеге асырады;
құрылымын, құзіретін қалыптастыру тәртібі және басқарушы органдардың өкілеттік мерзімдері, орналасқан жері бойынша тұрақты жұмыс істейтін басшы органының бірлестіктер;
қалыптастыру көздері ақшалай қаражатты және өзге де мүлікті бірлестіктер, құқық, қоғамдық бірлестіктің және оның құрылымдық бөлімшелерінің (филиалдары мен өкілдіктерінің) мүлікті басқару бойынша;
тәртібі өзгерістер мен толықтырулар енгізу бірлестігінің жарғысы;
қайта ұйымдастыру және тарату тәртібі бірлестік мүлкінің тағдырын шешу бірлестік таратылған жағдайда;
филиалдары мен өкілдіктері туралы мәліметтер.
Жарғысы өзге де ережелерді қамтуы мүмкін қатысты қоғамдық бірлестіктің қызметіне қатысты, Қазақстан Республикасының заңнамасына қайшы келмейтін.

Жарғы қабылдау, оған өзгерістер мен толықтырулар айрықша құзыретіне жатады бірлестіктің жоғары органының – съезінің (конференциясының, жиналысының).

Мемлекеттік қоғамдық бірлестікті тіркеу
Мемлекеттік тіркеу республикалық, аймақтық қоғамдық бірлестіктердің құрылымдық бөлімшелерінің (филиалдары мен өкілдіктерінің), шетелдік және халықаралық коммерциялық емес үкіметтік емес бірлестіктердің жүзеге асырылады әділет Министрлігінің тіркеу қызметі Комитеті Қазақстан Республикасы.

Мемлекеттік тіркеу жергілікті қоғамдық бірлестіктердің филиалдары мен өкілдіктерінің аумақтық әділет органдары жүзеге асырады.

Бірлестік тіркелуі тиіс 2 ай мерзім ішінде күнінен бастап білім беру.

Тіркеу үшін әділет органына ұсынылады келесі құжаттар пакетін 1-Қосымшаға сәйкес тіркеу жөніндегі Нұсқаулықты заңды тұлғалар:тіркеу туралы өтініш;
қабылданған жарғы, құрылтай съезінде (конференциясында, жиналысында);
хаттама құрылтай съезінің (конференциясының, жиналысының) қол қойған, жарғыны қабылдаған төраға мен хатшы съезінің (конференциясының, жиналысының);
бастамашы-азаматтардың тізімі қоғамдық бірлестіктер тегі, аты, әкесінің аты; айы, туған жылы; тұрғылықты мекенжайы, үй және қызмет телефоны; жеке қолтаңбасы көрсетіледі;
тұрған жерін растайтын құжат тұрақты жұмыс істейтін органының, қоғамдық бірлестіктің;
түбіртек немесе құжат үшін бюджетке алым төленгенін растайтын заңды тұлғаларды мемлекеттік тіркегені және филиалдар мен өкілдіктерді есептік тіркеу.
9-бабына сәйкес Қазақстан Республикасының “заңды тұлғаларды мемлекеттік тіркеу және филиалдар мен өкілдіктерді есептік тіркеу” қоғамдық бірлестігі тіркелген болуға тиіс әділет органы 10 жұмыс күнінен кешіктірмей, келесі күні барлық қажетті құжаттарды тапсырған, ал дайын құжаттарды беру күнінен кешіктірілмей жүргізіледі 14 жұмыс күні аталған. Алайда мемлекеттік тіркеу мерзімі тоқтатыла тұрады сараптама жүргізу, құрылтай құжаттарының тізімін тексеру мүшелерінің саяси партиялар.

Тіркеуден бас тарту қоғамдық бірлестіктің, оның құрылымдық бөлімшесінің (филиалы мен өкілдігінің) сәйкес жүргізіледі дәлелді болуға тиіс және шағым жасалуы мүмкін сот тәртібімен.