– – Махаббат, оның ішінде өз еліне деген махаббат, – әрбір адам, ол президент немесе оқушы болсын, өз шығармашылығымен білдіруге тырысатын сезім. Ақындар, әнші туралы кеңістіктеріндегі; суретшілер, переносящие арналған жайманың күмбез мешіт; музыканттар, изливающие домбрамен звенящую дала; кәдімгі адамдар душевном одақтың техникалық регламенті туралы өлеңдер жазады қалалар мен ауылдарда, өлкеде тұрып жатқан, барлық емдеп, жанының бір бөлшегін Қазақстан. Балалар, біз тамаша елде, Қазақстан Республикасында өмір сүреміз, оның кеңдігі орасан зор, егер біз оның аумағы бойынша саяхат жасағымыз келсе, онда ол көп уақыт бойы созылатын еді. Мен сізге біздің елге сырттай саяхатқа баруды ұсынамын. -Мен сізге кемеде жүзуге баруды ұсынғым келеді. – Кемені қалай атаймыз?( Бұл кеме біздің сүйікті Отанымыз “Қазақстан” деп аталған) – кетіп бара жатқан кемеге қандай тілектер айтады? (Ілеспе жел, Киль астында жеті фут!) Жел не үшін қажет? Ал сіз “Киль астында жеті фут!”Фут дегеніміз не? Ұзындығы =30,48 см ескі өлшемі. (Кеме айлаққа шықпауы үшін) біздің кеме саяхатқа бару үшін не қажет? (Су, толқындар). – Сіздерге Қазақстан халқына тілек-тілектерді үнпарақтар-толқындарда жазуды ұсынамын. Тілектерді оқу және тақтаға толқындарды бекіту. -Сонымен, жолға . Үлкен кеме – үлкен жүзу.Менің Отаным-шексіз далам, бұл басыңқы аспан. Бұл жерді планетада таба алмау жақсы, бұл жұмақ, бұл үй, менің туған өлкем. Менің Дала өлкесіне деген махаббатым шексіз және ешнәрсе жоқ, өйткені Қазақстан-Менің Отаным. Мен осында тұрамын, я поклоняюсь оған. Менің Отаным-табиғат сұлулығы, бұл бақыт, үлкен мұхит махаббаты. Бұл байлықтың символы, еркіндік символы. Менің Отаным – менің Қазақстаным! Еркін, үлкен және алғашқы. Жұлдыз жер мен елдердің ұқсас ортасы. Бақыт Кюй Сен сыңғырлап ойнайсың. Туған Жерім, жарқын Қазақстан!

Мақсаты: Қазақстан туралы балалардың білімін жинақтау және жүйелеу.

Міндеттер:

1.Мемлекеттік рәміздерге құрметпен қарауды қалыптастыру.Ту, Елтаңба, Әнұран туралы білімді бекіту.

2.Өлең, мақал-мәтелдерді оқу кезінде балалардың көркемдік-тілдік орындаушылық дағдыларын жетілдіру.

3.Балалардың Отанға деген патриоттық сезімдерін тәрбиелеу: махаббат, мақтаныш, Туған елге деген құрмет, оған ұқыпты қарау.

Алдын ала жұмыс:

Біздің еліміз және оның тамаша табиғаты туралы суреттердің репродукциясын қарастыру.

Отан туралы өлеңдер мен мақал-мәтелдерді оқу және іріктеп оқыту.

Отан, Әнұран туралы ән жазбаларын тыңдау.

Құрал-жабдықтар:

Қазақстан әнұраны, Отан туралы ән, тапсырманы орындау кезінде үйлесімді классикалық музыка, суреттердің репродукциясы.
Сабақ барысы:

Балалар грамматикалық жазбада дыбысталған музыканың астына кабинетке кіріп, шеңбер құрып тұрады.

Қазақ тілінде қызықты.
Педагог: әнұран деген не? Және ол туралы не білесіз?

Балалар: әнұран-салтанатты ән, мемлекет символы. Әнұранды тұрып орындайды және тыңдайды.
Әнұран орындалады
Педагог:

– Еліміздің негізгі рәміздерін атаңыз.

– Ту туралы не білесіз?

– Елтаңба туралы не білесіз?
Балалар қазақ тілінде ҚР рәміздері туралы айтады.

Педагог:
Кабинеттен жасырылған сиқырлы конвертті табыңыз (балалар бір – бірден конвертті алып, шеңберге айналады). Конвертте не қараңызшы.

ҚА ОТ ЗАҚ ТА АН АС СТАН НА ЖЕР ТУ

Балалар: (балалар конверттегі карточкаларда буындарды оқиды)
Педагог: Отан, Қазақстан, Туған ЖЕР, АСТАНА (Отан, Қазақстан, Туған жер, Астана)

(балалар сөздерді қояды)
Педагог: біреу бізге асығады.

Алдар Көсе Келеді .

Алдар Көсе: – Сәлеметсіз бе балалар! Мен қайда түстім?

Педагог: Сен балабақшаға Түсесің.

Алдар Көсе: балабақшаға? Балалар, мен көптен бері балабақшада болуды армандадым.

Біз өмір сүріп жатқан ел қалай аталады?
Балалар: Қазақстан.

Алдар Көсе: ал Қазақстан дегеніміз не?

Балалар: біз тұратын Ел. Туған үй; және т. б.
Қазақ тіліндегі Отан туралы өлеңдер
Отан менің ата-анам,

Отан досым, бауырым.

Отан өлкем Астанам,

Отан туған ауылым.
Алдар Көсе: Қазақстан басқа елдерден немен ерекшеленеді?
Балалар: өз рәміздерімен, тарихымен, әдет-ғұрпымен, дәстүрлерімен халық сөйлейтін тіл.
Педагог: біз үлкен тамаша елде тұрамыз. Бұл біздің үлкен Отанымыз. Мен сізге балалар мен біздің қонағымызға поезда Қазақстан бойынша саяхатқа баруды ұсынамын. Сіз келісесіз бе?
Балалар: Иә!

Педагог: сол кезде өзіңізбен бірге білім алып, алға! Шығамыз! (картада конверттер ілінеді,ал онда балаларға арналған сұрақтар, тәрбиеші әр жолы конверт алады).

“Тарихи” Станциясы. Балалар тиісті суреттерді таңдайды.

Педагог:

– Қазақстанда қандай мерекелер атап өтіледі? (Наурыз, Тәуелсіздік күні, Құрбан айт…).

– Сіз қандай тағамдарды білесіз? (бауырсақ, беспармақ, құмыз, қуырдақ…..).

– Көшпенді қазақтардың тұрғын үйін атаңыз? (киіз үй)
Ойын. “Киіз үй жина»

“Әдеби” Станциясы.

– Қазақ халық ертегілерін атаңыз. (“Алдар Көсе”, “қасқыр мен қозға”)…).

– Мақалдарды жалғаңыз: Туған жердей жер болмас…(туған елдей ел болмас); Отансыз адам, …. (ормансыз бұлбұл); Ата ағаш…. (бала жапырақ); Ас атасы …. (нан)…
“Зияткерлік” Станциясы.
– Қазақстан Президентінің аты қандай? Қазақ А.Назарбаев.).

– Қазақстан астанасын атаңыз. (Астана).

– Біз қай қалада тұрамыз? (Павлодар)

– Қай қалада Медеу (Алматы))

– Қазақстан қалаларын атаңыз. (Астана, Алматы,Қарағанды, Павлодар, Семей….).
“Шығармашылық” Станциясы. “Тұрмыстық заттар ұрланды»

(торсық, сүндук)
Педагог: Жарайсыңдар балалар! Ал енді бізді соңғы станция күтіп тұр. “Полиглот” Станциясы.

Балалар сөздерін қазақ тіліне аударады: (Отан, ту, елтанба, куз, балабакша, тарбиеши, алам, алмұрт……)

“Күз” – Куз келди. Жапырактар сарғайды. Кустар шығып кетті. Құз айлары-қырқұйек, қазан, Қараш.

“Балабақша” – Балабакша үлкенкен, жарық, таза, адеми. Балабакша еки кабатты. Балабакшада коп балалар бар.

Алдар Көсе: балалар, мен Қазақстан туралы көп қызықты білдім. Сізге Рахмет! Маған қайту керек. Сау болындар!
Педагог: Балалар, біздің Қазақстан бойынша саяхатымыз сізбен аяқталды. Саяхат кезінде біз не туралы айттық?

Балалар: Отан, бейбітшілік, Жер туралы. Қорытындысында песня о Родине в грамзаписи.

Менің Отаным Қазақстан Республикасы. Бұл бірегей тарихы, ежелгі мәдениеті, экономикасы дамыған, дана билеушілері, тамаша адамдары бар ұлы бай мемлекет . Мен осы елде өмір сүріп жатқанымды мақтан тұтамын. Егер біздің тарихымызға көз жүгіртсек, онда біз қазіргі Қазақстан өз тәуелсіздігіне ауыр жол, екі жүзден астам жыл бойы созылып келе жатқан жолды көреміз. Өткен Қазақстан-ержүрек түркі тайпаларының, даңқты батырлар мен дана ақындар мен еңбекқор халықтың тарихи Отаны. Мыңдаған адам еліміздің бостандығы үшін күрескен, көпшілігі өз Отанының болашағы үшін қаза тапты. “Ежелгі скифтер, ғұндар, оғыздар, сақтар, үйсіндер, қаңлы, қыпшақтар дәуірінен бастап кешегі қайғылы желтоқсан айына дейінгі барлық ғасырлық тарих-бұл Отан тәуелсіздігі үшін күресіміздің жылнамасы”. “Қазақтар-ата-баба жерінде түркі әлемінің үлкен отаны болған және сақталған халық”. Қазақстан патшалықты бастан кешірді, қазақстандық 1041-1945 жылдардағы Ұлы Отан соғысы жылдарындағы жеңіс үшін жасаған, кеңес халқының бір бөлігі бола отырып, тың және тыңайған жерлерді игеруге, бұрынғы Кеңес Одағының экономикасын дамытуға белсенді қатысты: аспаннан күн жарқырайды, тары Алтынды. Өз ерлігімізді біз бұрыннан дәлелдедік. “Қазақстан Республикасының мемлекеттік тәуелсіздігі туралы” Конституциялық заң қабылданғаннан және осы күнді тәуелсіздік күні деп жариялаудан 1991 жылғы 16 желтоқсанда басталған Қазақстанның тәуелсіздік алған уақыты біздің ата-аналар ұрпақтарының үлесіне түсті, ал қазір біз жас мемлекеттің қалай нығайып, тарих қалай жасалғанына куә болдық. Кеңес Одағы ыдырағаннан кейін оған бұрын кірген республиканың барлығы өзінің дербес дамуында бір бастапқы шегіне жетті. Барлығы өз дамуының ең заманауи, озық және прогрессивті бағдарларын жариялады, демократия, гуманизм, жалпыадамзаттық құндылықтарға бейілділігін декларациялады. Бірақ іс жүзінде біз қазір қалай көре аламыз нәтижелер әртүрлі болып шықты және барлығы жаһандық жетістіктер арнасында қозғала алмады. Қазақстан көптеген экономикалық, саяси және басқа да көптеген нәрселерге ие болды, алайда дұрыс қойылған басымдықтардың арқасында оның экономикасын қалпына келтіру, жұмыссыздық пен дағдарысты еңсеру айтарлықтай жылдам жүрді,біздің мемлекет енді әлемде “Қазақстан жолы” ретінде танымал өз жолын таба алды. Қазіргі заманғы Қазақстан бүгінде-тұрақты экономикасы мен болашаққа арналған стратегиялық жоспары бар тәуелсіз, егеменді, демократиялық мемлекет. Бүгін Қазақстан өзі туралы, өзінің құқықтары мен мақсаттары туралы батыл мәлімдейді. Менің ойымша, бұл қоғамдық дамудағы халықтың саяси мәдениеті, көшбасшының көрегендігі мен ерік-жігері шешуші рөлінің айқын мысалы. Нұрсұлтан Әбішұлыазарбаев, біздің Отанымыздың Президенті, әрқашан бірінші орынға халық қояды және адамдар оған сенеді және одан кейін кетеді. “Қамқорлық жаңғыртуда ұлттық ерекшеліктерін қазақтар — менің президенттік және перзенттік парызымыз”, “Жоқ менде печалей және қамқорлық бөлек мүфтилер мен арман-тілектерді менің отандастардың. Тағдыр қандай да болсын дайын болса да — барлығымызды сынаймын, төземін және халықпен бірге жеңемін”, – деді Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев. Қазақстан Республикасының Президенті Конституцияның кепілі болып табылады. Конституция-кез келген заманауи мемлекеттің негізгі заңы, сондай-ақ ертеңгі күннің тұрақтылығының негізі. Оның алғашқы мақаласында Қазақстан демократиялық, зайырлы, құқықтық және әлеуметтік мемлекет болып табылады, оның ең жоғары құндылығы оның халқы болып табылады. “Қазақстан Республикасы Конституциясының кепілі ретінде мен оның ережелерінің барлық мүлтіксіз орындалуын қатаң талап ететін боламын”, – дейді еліміздің көшбасшысы. Қазақстанның өзіндік Мемлекеттік рәміздері бар: біздің тарихымыздың, мәдениеттің бейнесі болып табылатын Ту, Елтаңба, Әнұран , елдің қайталанбас өзіндік ерекшелігін көрсетеді және оның азаматтарының өзіндік санасының көрінісі болып табылады. Ту-мемлекеттің басты рәміздерінің бірі, ол оның егемендігі мен бірегейлігін бейнелейді. Тудың көк түсі көшпенділердің менталитетін бейнелейді, бейбітшілікті, тыныштықты, әл-ауқатты бейнелейді. Күн бейнесі-өмірдің, байлықтың және молшылықтың бейнесі.Орел-еркіндік, абырой, ерлік, жоғары идеалдар. Тудағы ою – өрнек “қошқар мүйіз”(қой мүйіз) түрінде бейнеленген-бұл ежелгі көшпенділер дәуірінен белгілі ежелгі ою-өрнек. Тудың авторы-суретші Шәкенниязбеков.
Мемлекеттік Елтаңба-көгілдір түс аясындағы шаңырақ бейнесі, оның барлық жақтары күн сәулесіндей тарап уықтар шаншылған. Шаңырақ-киіз үйдің күмбез тәрізді жоғарғы күмбез тәрізді бөлігі, көктегі күмбезді еске салады және Отанды, әлемді бейнелейді. Көшпенді ат – серігі, онымен оның бүкіл өмірі байланысты, ал қанаттары мен мүйіздері бар ат күшті және гүлденген мемлекетке деген ұмтылысты білдіреді. Бес бұрышты жұлдыз жоғарғы бөлігінде Қазақстандықтардың жердің бес құрлығының мемлекеттері мен халықтарының қоғамдастығына қосылуға ұмтылысын білдіреді. Елтаңбаның төменгі бөлігінде – “Қазақстан “деген жазу.Елтаңбаның авторлары-белгілі сәулетшілер Жандарбек Мәлібеков пен Шот-Аман Уәлиханов. Тәуелсіз Қазақстан тарихында елдің мемлекеттік әнұраны екі рет бекітілді. 2006 жылы жаңа мемлекеттік әнұран қабылданды. Оның негізі 1956 жылы Шәмші Қалдаяқов Жұмекен Нәжімеденовтың өлеңдеріне жазылған халық арасында танымал “Менің Қазақстаным” патриоттық әні болды. Әнге мемлекеттік әнұранның жоғары мәртебесін беру және салтанатты дыбыс шығару үшін Қазақстан Президенті Нұрсұлтан Назарбаев бастапқы мәтінді пысықтады. Менің ойымша, ұлттық валюта мен мемлекеттік тілді енгізу егеменді мемлекет өміріндегі маңызды оқиға деп санауға болады. “Мемлекеттік тіл-мемлекеттің туы, елтаңбасы, әнұраны сияқты нышаны. Бұл сапада ол елдің барлық азаматтарын біріктіруі тиіс”,-деді Н. Назарбаев.Ал Назарбаев. Менің ойымша , бірінші дүниежүзілік құрылтайда Қазақтардың дүниежүзілік қауымдастығын құру өте маңызды іс-шара болды, оның негізгі міндеті өз Отанынан тыс тұратын этникалық қазақтармен байланыс орнату болып табылады. Құрылтайда Қазақстан “әрбір қазақ, қай елде өмір сүрсе де, өзін өз ұлтының толыққанды өкілі ретінде сезінуі үшін жағдай жасауға” ұмтылатын болады деп шешілді. Сонымен бірге Н. А. Назарбаев: “Біз басқа ұлттар мен ұлыстардың құқықтарына қысым жасамай және олардың есебінен емес, қазақ этносын сақтау мен дамыту жөнінде шаралар қабылдау маңызды деп санаймыз”, – деп атап көрсетті. Президент сондай-ақ мемлекеттік тілдің рөлі жоспарлы түрде артып келе жатқанын, сонымен қатар орыс тіліне ұлтаралық қатынас тілі ретінде залал келтірмей отырғанын атап өтті. Мен қазақ тілін үйренуге көп уақыт жұмсаймын, Абай оқуларына екі рет қатысып, басқа қатысушылар арасында екі рет екінші орынға ие болдым. Менің ойымша, қазір жас ұрпақтың дамуына маңызды орын жоқ. Мемлекет әрбір жас адамның Қазақстанда сұранысқа ие болуы үшін бәрін жасайды. Біз елесін өмір сүруіміз керек емес. Туған Қазақстанда еңбек етіп, өз әлеуетін іске асыру керек. Біз-жаңа бағыттың басты күші және оны жүзеге асырудың жемісін алуымыз. Қазақстан егемен мемлекет ретінде өткеніне күмән жоқ. Мен, шынында да, мұны мақтан тұтамын және өз Отанының нағыз патриоты деп санаймын. Мен оқуға көп көңіл бөлуге тырысамын, жаңа мыңжылдықтың мемлекетіне білімді, белсенді адамдар қажет. Және де біздің мемлекетіміздің болашағы маған байланысты болады. “Қазақстанға ұлтымыздың әлеуетін оятып, жүзеге асыруға мүмкіндік беретін зияткерлік революция қажет”, – деді Н. Назарбаев.А.Назарбаев. Мен Отанымның, Қазақстан Республикасының дамуына үлес қосу үшін өте жақсы оқуға, мемлекет игілігі үшін жұмыс істеуге тырысамын. Менің тәуелсіз Қазақстаным – менің үйім, Менің Отаным!

“Қазіргі Тәуелсіз Қазақстан кенеттен пайда болған жоқ және бос жерде емес; оның бостандығының атына миллиондаған адам қан төгіп, өмірлерін қиды, санасыз қайғы-қасірет пен айыруды шығарды.

<…> еліміздің әрбір азаматы жеріміздің, халқымыздың бірлігін сақтаудағы, ұлтаралық бейбітшілік пен келісімді сақтаудағы өзінің орасан зор тарихи жауапкершілігін жан-жақты сезінуге міндетті”.

Н. Ә. Назарбаев

Қазақстанның әлемнің 130 елдерімен дипломатиялық қарым-қатынасы бар және 55 халықаралық ұйымның, оның ішінде БҰҰ-ның мүшесі болып табылады. Қазақ тілі мемлекеттік тіл мәртебесіне ие болды.

Қазақстан аумағы Каспий теңізінен және батыстағы Еділ төменгі жерлерінен Шығыстағы Алтай жотасына дейін және солтүстіктегі Орал тауларынан және Батыс-Сібір жазықтарынан оңтүстіктегі Орта Азия шөлдері мен Тянь-Шань ұлы шыңдарына дейін үлкен кеңістікте орналасқан. Он сағат Шығыстан Батысқа ұшып өту үшін жылдам “Боинг-707” немесе “Ту-154” қажет болады. Оған бірге алынған Франция, Португалия, Испания, Италия, Греция, Норвегия және Финляндия сияқты Батыс Еуропаның бірқатар мемлекеттерін орналастыруға болады. Аудан бойынша Қазақстан Еуразия құрлығында (Ресей, Қытай және Үндістаннан кейін) 4 орында және әлемде (195 мемлекеттің ішінен) 9 орында тұр.

Қазақстанның астанасы-Астана қаласы-біздің Шығыс пен Батыстың, Оңтүстіктің және солтүстіктің символдық көрінісі болып табылады. Бұл қала Еуразияның географиялық орталығында орналасқан.

Халық саны бойынша ең үлкен Алматы қаласы-1136,1 мың адам-ірі білім беру, ғылыми, мәдени, қаржы орталығы.

Қазақстан-көпұлтты мемлекет. Оның аумағында шамамен 16 млн. (16.1968 мың) адам, 130 ұлттар мен ұлттардың өкілдері тұрады. Тұрғындар саны бойынша Қазақстан Ресей, Украина және Өзбекстаннан кейін ТМД-да 4-ші орында және әлемде 51-ші орында тұр. Байырғы тұрғындар-қазақтар. Олардың саны 7985,8 мың адамды немесе 53,4% құрайды. Жергілікті емес халықтың ішінде орыс халқының үлесі ең жоғары-30%. Республикада көптеген украиндар (3,7%), өзбек (2,5%), немістер (2,4%), татарлар (1,7%), белорустар (1,1%) және т. б. тұрады.

Қазақстан-қазіргі минералдық шикізаттың барлық маңызды түрлерінің нағыз қазынасы. Менделеевтің периодтық жүйесінің 99 (109) элементі қазақстандық жер қойнауында бар! Қазақстанның жер қойнауының басты қоры-бұл әр түрлі кенді пайдалы қазбалар. Республика әлемде вольфрам қоры бойынша бірінші орында, екінші — хром және фосфор кендері, үшінші-марганец кендері қоры бойынша. Қазақстанның болашағы сондай-ақ 160 Мұнай және газ кен орны бар перспективалы мұнай өндіруші Каспий өңірімен байланысты.

Қазақстанның табиғаты әртүрлі. Оның кең даласында таулар, төбелер мен жазықтар орналасқан. Ең биік шыңы Хан-Тәңірі шыңы — биіктігі 6995 м.ең төменгі нүктесі — Қарақия ойпаты, әлемдік мұхит деңгейінен 132 метр төмен. Таулар республика аумағының оныншы бөлігін алып жатыр. Тянь-Шань тауларының, Іле Алатауының шыңдары мәңгі қармен және мұздықтармен, ал беткейлері — қылқан жапырақты ормандармен, жабайы алма тоғайларымен, әртүрлі шөптермен жабылған. Бұл жерде алманың 18 сорты өседі, бірақ олардың барлығы бір генетикалық тамырдан — жабайы алма сиверсінен шыққан. Оған егілген Апорт алманың ең жақсы сорттарына айналды-Алматы апорт!

Үш ірі дала өзендері — Ертіс, Тобыл және Есіл – Солтүстік Мұзды мұхитқа өз суын алып, үлкен Сібір өзеніне құяды. Қалған өзендер текут ішкі су айдындарына, Каспий теңізіне,Арал мен Балқашқа.

Қазақстанда өсімдіктердің 6000-нан астам түрі өседі. Олардың көпшілігі өте сирек және емдік. 1877 жылы Амстердамдағы гүлдер көрмесінде оңтүстікқазақстандық Грейг қызғалдағы өзінің сұлулығы мен көлемі үшін “гүлдер королі” деп аталды. Қазақстан аумағының үстінде 500-ден астам құстың түрлері ұшады және өзендер мен көлдердің жанында ұя салады. Теңіз көлінде тұратын қызғылт фламинго қазақстандықтардың ерекше мақтанышы болып табылады. Өзендер мен көлдерде балықтардың 107 түрі, оның ішінде эндемиялық түрлері кіші деңгейде жүзеді. Марқакөл көлінің тарихында тұтас дәуірді бейнелейтін Ленок. Ормандар мен алқаптарда жабайы аңдардың 178 түрі бар. Бірнеше миллион жыл бойы Қазақстан даласында ақбөкен өмір сүреді. Бұл байлықты жеті ұлттық табиғи парктер, 9 қорықтар мен 66 қорықтар қорғайды.

Отан-біздің әкелеріміздің жері, ғасырлар бойы оны игеріп, өмір сүретін адамдардың жері. Заң бойынша біздің мәдениетіміз құрылған жер. Қазақ даласының өркениетінің тарихы бірнеше мыңжылдықтардан тұрады. Қазақ жері біздің дәуірімізге дейінгі бірінші мыңжылдықта өмір сүрген адамдардың тарихын сақтап, есте сақтайды. Қазақ даласында жасалған археологиялық олжалар бүкіл әлемді таң қалдырады. Бұл ежелгі ескерткіштер тарих деректері болып табылады.

Алтын адам. 1969-1970 жылдары Алматы қаласынан 50 шақырым жерде Есік қорғандарында табылған керемет археологиялық олжа деп аталады. Бұл біздің дәуірімізге дейінгі V-IV ғасырларда жерленген 17-18 жастағы жас сақ жауынгері. Бүгін Алматының басты алаңында тұрған Алтын адам бейнеленген монумент Қазақстан Республикасы тәуелсіздігінің символы болып табылады. ХХ ғасырдың басына дейін қазақтардың дәстүрлі өмірі көшпенділердің әмбебап тұрғын үйінде — киіз үйде өтті, ол табиғи апаттардан, суық суықтан және таяқ жылудан қорғалған, бірақ табиғаттың өзінен алаңдатқан жоқ. Бұл адамзат данышпанының бірегей құрылыстарының бірі.

Ұлы Жібек жолы-адамзат өркениетінің бірегей тарихи ескерткіші. Б. з. д. ІІ ғасырдан бастап бірыңғай трансконтинентальды трасса Батыс пен Шығысты жалғай отырып, Еуропа мен Азия арасындағы ерекше аудармалы көпір болды. Ол көптеген халықтардың мәдениетін интеграциялауда өзінің тарихи рөлін ойнады. Ол арқылы өнердің (би, музыка, кескіндеме, сәулет өнері) және дін (буддизм, христиан және ислам) таралуына ие болды.

Ренессанс ғалымдар Қайта өрлеу дәуірін атайды, ғылым мен өнерде, әдебиетте антикалық дәстүрлердің айқын өрлеуі, қайта өрлеуі байқалады. Шығыс Ренессанс дәуірі IX — X ғасырларда Еуропаға қарағанда бірнеше ғасыр бұрын басталды. Оның алғашқы ғалымдары, жазушылары мен философтары Абунаср әл-Фараби, Юсуф Баласағұн, Махмұд Қашқари, Ходжа Ахмет Яссауи түркі ойшылдары болды. Олар бүгінде әлемдік деңгейде танылған Қазақстан әдебиетінің, өнерінің, ғылымының даму бастауында тұрды.

“Қасиетті жер, завещанной бізге аса көрнекті мемлекет қайраткері, қарапайым міндетті өсуі және жшс немес үлгілі және қуатты мемлекет — бақшасы, әр азаматтың сезімтал және де ақылды, білетін садовником»

Бақытжан Момышұлы

Қазіргі Қазақстан — қуатты минералдық-шикізат базасы бар индустриялық-аграрлық ел. Қазақстан-индустриялық мемлекет, ол туралы оның салалық құрылымы куәландырады. Отын-энергетика кешенінің үлесіне 41,5%; металлургия — 15,6%; тамақ өнеркәсібі — 15,9% өнеркәсіптік өнім келеді. Өнеркәсіптің ерекше ерекшелігі — оның жергілікті шикізатпен және отынмен толық қамтамасыз етілуі. Экономиканы дамыту республиканың ішкі мүмкіндіктерін пайдалануды, сондай-ақ инвестицияларды кеңінен тартуды көздейді. Қазақстанда 1700-ден астам кәсіпорын жекешелендірілді, 2000-нан астам бірлескен кәсіпорын бар. Минералдық шикізатты және оны қайта өңдеу өнімдерін сатудан түсетін экспорттық түсімдер елдің экономикалық өсуінің негізгі тетігі ретінде қарастырылады.. Қазақстанның электр энергетикасы өз көміріне, мұнайға және гидроэнергияға негізделеді. Электр энергиясының 90% – ға жуығы жылу электр станцияларында (Екібастұз, Тараз, Қарағанды, Алматы) өндіріледі. Каспий теңізінің жүгірісінде (Ақтау) атом электр станциясы жұмыс істейді. Өңдеу өнеркәсібінің жетекші салалары: түсті (Балқаш, Өскемен, Павлодар) және қара (Теміртау, Ақтөбе, Ақсу) металлургия. Машина жасау зауыттары (Алматы, Қарағанды, Өскемен, Павлодар, Кентау, Астана) тау-кен шахталық, мұнай ұсталық-пресс жабдықтары, станоктар, экскаваторлар, электротехникалық аппаратуралар және т. б. Химиялық және мұнай-химия кәсіпорындары (Шымкент, Тараз, Теміртау, Ақтөбе) минералды тыңайтқыштар, фосфор, пластмассалар синтетикалық каучук, Химиялық талшықтар және т. б. өндіреді.

Әлемдік стандарттар бойынша Қазақстан Республикасы жер ресурстарына өте бай. Әрбір тұрғынға 13 гектар ауыл шаруашылығы алқаптары, оның ішінде 2 гектар егістік. Алайда, олардың басым бөлігі құрғақ аймақта. Қазақстанда 272,5 млн. га жер алқабы бар,оның 222,5 млн. га (82%) ауыл шаруашылығы алқаптары. Қазақстан шабындықтар мен жайылымдардың жалпы ауданы бойынша Ресейден 2 есе артық. Мемлекет егістік алқабы бойынша әлемде 6 орын алады. Егін шаруашылығы Қазақстанның ауыл шаруашылығының жетекші саласы болып табылады. Тың және тыңайған жерлерді игеруге байланысты оның мәні 50-жылдардың ортасынан өсті. Қазақстан жоғары сапалы тауарлық астық өндіреді және тамақ және жеңіл өнеркәсіп үшін шикізат ретінде пайдаланылатын әртүрлі техникалық дақылдарды (хопок, қант қызылшасы) өсіреді.

Картинки по запросу Казахстанская земля - моя родина

Әр кезде сөз “Отаным” мысленным взором туындайды нақты бейнесі. Мен өз алдыма жусанды дала мен бидай алқаптарын, көлдер мен өзендерді, менің отандастарымды көремін. Бұл менің Отаным,менің Қазақстаным. Мұнда менің үйім, менің достарым, мектебім алғаш рет сөз сөйледі. Міне, 16 жыл бойы мен осы жерде өмір сүремін, аңыздары мен тұрмыстарымды “Отан”деп атаймын. Халық даналығы Отанды ата мен ананы таңдамайды деп Айтады. Бірақ фифа-бұл пікірмен. Жүз жылдан астам уақыт бұрын менің атам мен әжем Қазақстанға көшіп келді, екінші Отанын ала отырып, осында нық тұрды. Ата-бабаларымыздың тамыры осы жерге берік кіріп, оған тірілді. Олар өз балаларына, немерелеріне және шөберелеріне ең қымбат жәдігерлер ретінде Қазақстанға деген махаббатын берді. Отанға деген махаббат сезімі-бұл сезім қарапайым емес. Ол сирек кездеседі, ал жан құпияларында өмір сүреді. Қазақстанды әкелерімнің жері деп санауға құқылы. Халықаралық ұйымдардың туында еліміздің туын көргенде, ресми рәсімдерде, спорттық жарыстарда Қазақстанның әнұраны естіледі. Планета біледі, біздің Қазақстан сияқты миролюбивое мемлекетке қастерлейтін өзінің саяси тұрақтылығымен, құрметтейді және барлық онда тұратын халықтар. Сәтбаев, Қарағанды, Алматы, Астана… Мен мектеп географиялық картасы алдында тұрмын. Қазақстан Картасы түсте менің алдыма Отанымыздың кең байтақ жері көрінеді. Қалалар, кенттер, ауылдар… үлкен және кішкентай, әлемге әйгілі және жергілікті халыққа ғана таныс. Олардың атауларында адам өткен және қазіргі, табиғаттың өзіндік ерекшелігін, халықтардың тарихи тағдырын бейнелейді. Қазақстанда тұңғыш қазақ академик Қаныш Имантайұлы Сәтбаевтың атын білмейтін адамды табу қиынға соғады. Мен туған және тұратын қала оның есімі. Мұнда әрбір тас Сәтпаевтың есінде. Ертең менің қаламдағы бар және болудың бастауында көрнекті ғалымның мықты ақыл-ойы, ерік күші, мемлекет қайраткері болжауының ұлы сыйы тұрды. Қаныш Имантайұлы болды жан-жақты, талантты адам, шығармашыл тұлға. Ол өнертанушы, суретші, мұғалім, жазушы, тарихшы бола алады. Бірақ туған жерге деген махаббат, оның жер қойнауына деген қызығушылық Сәтпаевтың өмірінде өз таңдауын жасауға көмектесті: ол геолог, ғалым болды. Қаныш Сәтпаевтың алғашқы және сүйікті балалық шағы менің өлкем болды. Сәтбаев ақын Юрий Грунин бұл туралы былай деді: “біздің көреген геологымыз мұнда жаңа кендердің арнасын ашты”. Мен өз қаламды сүйемін. Оның көшелерімен, жайлы және әдемі жүруді ұнатамын. Менің қалам жас. Жас және оның тарихы . Кез-келген қаланың шынайы әшекейлері адамдар болып табылатыны жалпыға мәлім. Және кім біледі, мүмкін, біздің біреу, ұлдар мен қыздар, өз қаласын, өз Отанын даңққа бөледі. Мен сонда Қазақстан Республикасының картасында жаңа қала пайда болады, ал Сәтпаев көшесі ашылды. Сәтбаев қаласында Қазақстанның лайықты адамдарының құрметіне көптеген көшелер аталды . Олардың арасында Мен тұратын Дина Нұрпейісова көшесі бар. Бұл көше қаладағы жаңа емес: жарты ғасыр бұрын пайда болды. Тіпті осы жерде әкелерімнің жерге деген құрметін, домбырашылардың ұлы атына деген құрметін көремін . Бірінші рет Дина Нұрпейісованың шығармашылығымен мектепте таныстым. Оның музыкасында жан-жақты адам көрінеді. Әсіресе оның күйлері алаңдатады. Оның әуендерінде қазақ халқының тарихының әр жылдары, оның ой-санасы, оның туған жеріне деген шексіз махаббаты, Дала кеңістігінің шексіздігі туралы көрініс тапқан. Динаның музыкасы қазіргі кезде де естіледі,оның тамаша үйлесімінде ол ескірмеген, ол қазіргі заман. Егер оны қазақша сөздермен, онда ештеңе жоқ дәлірек және әсем деген сөздерден Жамбыл: Мен Отанға деген сыңғырлаған әндер слагаю Мен әрбір сөзін ықыласпен сыйлаймын Бүкіл жас, өмірді жақсы көремін! Менің ойымша, біздің ұрпақ жаңа идеяларды ұсынып, оларды жүзеге асыра білуі тиіс, әр түрлі қасиеттерге ие болуы тиіс: интуиция, қиял, шыдамдылық, шыдамдылық, жоғарыда айтылған мәдениетке ие болуы тиіс. Өз халқының өткенін білмей, мәдени адам болу мүмкін емес. Бізге өз істерімізбен және біздің Отанымызды іс-әрекеттермен даңқтаған адамдарға бағдарлануымыз керек. Менің ойымша, біздің мемлекеттегі ең бастысы-халықтар арасындағы бейбітшілік пен келісім. Бүгінде Қазақстанда мыңдаған бірлескен кәсіпорындар құрылды,этносаралық негіздегі қақтығыстар жоқ. Қалаларда ұлттық орталықтар жұмыс істейді. Біздің адамдар, ұлтқа жататынына қарамастан, қазақ халқының және басқа да ұлттардың әдет-ғұрпы мен дәстүрлерін сақтай отырып, біздің республикамыздың өркендеуі үшін бірлесіп қызмет ету үшін шоғырландырылады.
Бізге, жастарға, өз ісіңді қалай жасау керектігін үйрену керек,өз-өзіңе түсініп, басқаларды түсіну керек. Мұндай тәсілде өмір одан әрі мазмұнды және қызықты болады. “Сен не көресің?”Каспий бекіре, барс, ақбөкен табыны, бүркіттер мен сұңқарлар, газ, мұнай, Байқоңыр, ең бастысы-адамдар! Жәнібек пен Керей, Төле би мен Қазыбек би, Абай мен Жамбыл, Исатай мен Махамбет, Шыңғыс Айтматов пен Олжас Сүлейменов. Баршаңызды атап өту үшін Алматыдан Астанаға дейінгі жолға ұзындығы бар свиток қажет. Енді Қазақстанның “өз Невтондарын туатыны”, орыс ғарышкері Юрий Гагариннен кейін қазақ ғарышкерлері Талғат Мұсабаев пен Тоқтар Әубәкіров ғарышқа ұмтылды. Батырдың күші және қазақстандықтар болу үшін Талғат Бигелдинов, Сергей Луганский, Иван Павлов, Леонид Беда, Бауыржан Момыш-ұлы және басқа да Ұлы Отан соғысының белгілі және хабар-ошарсыз батырларының өшпес ерліктерінде көрініс тапты. Серік Сәпиев, Илья Ильин, Светлана Подобедова, Александр Винокуров, Ольга Рыпакова, Әділбек Ниязымбетов біздің елімізге атақ әкелді. Отанының батырлық өткені, оның қазіргі және болашаққа арналған Ұлы жоспарлары Менің мақтан тұтатын үлкен сезімім. Қазақстан ! Сен бәрін көрдің, сен бәрін істей аласың, сен бәрін иық! Мен сен әлі бай, қуатты және әдемі боласың: Менің Қазақстаным, өмір сүрейік және Гүлдей бер деп сенемін . Сен – бесігі ұлы халық, әсемдік пен данылықты сақтап, болашақ ұрпаққа тапсырарсын. Қорытынды бір: адам оның жеке басын қоректендіретін тамырлары бар болса, көп болуы мүмкін. Ал тамыры бұл азаматтықта, өз Отанына деген сүйіспеншілікте!