Есептеу стандартты электродты потенциалдар[היום-מחר
Электродтық потенциал алынуы мүмкін емес эмпирикалық салдарлар. Әлеуеті гальванической ұяшықтың бірін “жұп” электродтар. Осылайша, мүмкін емес көлемін анықтау үшін әрбір электродтың жұпта пайдалана отырып, эмпирикалық салдарлар алынған әлеуеті гальванической ұяшық. Бұл үшін орнатылған сутектік электрод, бұл әлеуеті тең деп қабылданды 0,00, және кез келген электрод үшін электрондық әлеуеті әлі белгісіз, мүмкін соотнесен стандартты сутекті электродом білімі бар гальванической ұяшық — бұл әлеуеті гальванической ұяшықты береді әлеуеті белгісіз электрод.

Өйткені электродты әлеуеті дәстүрлі ретінде анықтайды қалпына келтіру әлеуеті, белгісі окисляющегося металл электрод өзгертілуі тиіс қарсы есептеу кезінде жалпы әлеуетін ұяшық. Сондай-ақ болуы керек, бұл әлеуеті тәуелді емес саны берілетін электрондардың полуреакциях (тіпті егер ол различно), себебі олар есептелген 1 моль берілген электрондар. Осыдан есептеу кезінде қандай да бір электрод потенциалының негізінде екі басқа керек танытуға зейінділік.

Мысалы:

Fe3+ + 3e− → Fe(тв) -0,036″

Fe2+ + 2e− → Fe(тв) -0,44 В

Алу үшін үшінші теңдеуі:

Fe3+ + e− → Fe2+ (+0,77 В)

жөн-ге көбейту әлеуеті бірінші теңдеуі 3, өзгерте екінші теңдеуі(ауыстыру белгісі) – ге көбейту және оның потенциалы 2. Қосу осы екі потенциалдар береді стандартты потенциалы үшінші теңдеулер.

Кесте-стандартты электродты потенциалдар[היום-מחר
Толық мақаласы: Кесте-стандартты электродты потенциалдар
Көп стандартты қалпына келтіру әлеуеті, оңай, оларды қалпына келтіруге болады, басқа сөзбен айтқанда, неғұрлым күшті тотықтырғыштар, олар болып табылады. Және керісінше: төмен теріс әлеуеті білдіреді, бұл нысаны болып табылады күшті восстановителем. Мысалы, F2 бар 2,87 В, Li+ бар -3,05, фтор — тотықтырғыш, литий — қалпына келтіру. Осылайша, Zn2+, стандарттық қалпына келтіру әлеуеті тең -0,76 В, мүмкін тотыққан кез келген басқа электродом, стандартты потенциалы көп -0,76 В. (мысалы,., H+(0), Cu2+(0,16), F2(2,87)) және қалпына келтіруі мүмкін кез келген электродом, стандартты әлеуеті төмен -0,76 В (мысалы,., H−(-2,23), Na+(-2,71 В) Li+(-3,05)).

“Гальванической ұяшықта, өз бетімен тотығу-тотықсыздандыру реакциясы мәжбүрлейді ұяшықты жүргізуге электрлік потенциал, Гиббс Энергиясы ΔGo теріс болуы тиіс, сәйкес келесі уравнением:

ΔGoяч = -nFEoяч
мұндағы n саны молей электрондардың моль өнімдерін, F болып табылады тұрақты Фарадей, ~96485 Кл/моль. Осылайша қолданылады келесі ережелер:

егер Еояч> 0, онда процесс самопроизвольный (гальваническая ұяшық)
егер Еояч< 0, онда процесс несамопроизвольный (электролиттік ұяшық) 

296 стандарттық жағдайлар Кезінде жылу толық жану ақ фосфор тең 760,1 кДж/моль, ал
жылуы толық жану қара фосфор тең 722,1 кДж/моль. Неге тең жылу айналдыру
қара фосфор ақ стандартты.

4.2 химиялық реакцияның Жылдамдығы

Химиялық реакцияның жылдамдығы өлшенеді санымен заттар енетін реакция
немесе пайда болатын реакцияның нәтижесінде уақыт бірлігінде көлем бірлігіне (гомогенді
жүйесі) немесе бірлігіне бетінің фазаның бөліну (гетерогенной жүйесі).
Жағдайда гомогенного процесінің өтетін тұрақты көлемдегі реакция жылдамдығы мо-
жет ғана мүмкін өзгеруіне концентрациясы қандай не әсерлесуші заттардың бірлігіне
уақыт.
Үшін заттар енетін реакциясын, бұл анықтау білдірілуі мүмкін уравнением:

v = -∆с/∆t , (4.2.1)

ал пайда болатын заттар:

ν = ∆с/∆t , (4.2.2)

мұндағы ∆с – өзгерту концентрациясы заттар үшін ∆t.
Белгілері оң жақ бөлігінде осы теңдеулер әр түрлі, себебі реакция барысында бастапқы концентрациясы ве-
уға кететін (∆с < 0), ал түзілетін өнімдері өсуде (∆с > 0).
Реакция жылдамдығы тәуелді табиғат әсерлесуші заттардың, олардың концентрациясын, температурасын және
қатысу жүйесі катализаторлар. Тәуелділігі реакция жылдамдығын жылғы шоғырлануы анықталады-
рымен қолданылу масс: тұрақты температурада химиялық реакцияның жылдамдығы тура пропор-
циональна шығармасы молярных концентрациясының әсер беретін заттар.

Бұл типті реакция: А + B ↔ AB

заң әрекет масса өрнектеледі келесі уравнением:

ν = k[A][B],

мұндағы [A] және [B] – концентрациясы енетін реакциясын заттардың моль/дм3, k – жылдамдық константасы реакция
тәуелді табиғат әсер беретін заттар.
Үшін типті реакция: A + 2B ↔ AB2 заң бойынша әрекет масс жазуға болады:

ν = k[A][B]2. (4.2.3)

П р и м е р 45 қанша есе өзгереді жылдамдығы тура және кері реакция жүйесінде:
2SO2(г) + O2(г) = 2SO3(г),

егер көлемі газ қоспасын азайту үш есе? Қай жаққа сместится тепе-теңдік.
Шешім Белгілейміз концентрациясы әсер беретін заттар: [SO2] = a, [O2] = b, [SO3] = c. Сәйкес
заңның қолданылу массалар жылдамдығы (ν) тура және кері реакциялар дейін көлемінің өзгеруіне тең болады:

v пр= ka2b; v обр = k1c2.

Кейін көлемін азайту гомогенді жүйе үш есе концентрациясы әрбір нәтиже берген
заттарды үш есе көбейеді: [SO2] = 3a, [O2]= 3b; [SO3] = 3с шешімі. Осы концентрацияда жылдамдығы
(ν) тура және кері реакциялар қатысады маңызы бар:
ν’пр = k(3a)2 (3b) = 27ka2b; ν’обр = k1(3с)2 = 9k1c2.

Қайдан:
ν даңғылы 27ka 2 b ν’
обр 9к1с 2
= 2
= 27; = = 9.
ν даңғылы ka b ν обр k1c 2
Сондықтан, жылдамдығы тікелей реакция салыстырғанда 27 есе, ал кері – тек 9-рет, сондықтан
тепе-теңдік жүйесін сместилось жағына білім SO3.
Кезде гетерогенді реакцияларда заттардың концентрациясын тұрған қатты фаза, әдетте, жоқ та-
няются барысында реакция, сондықтан енгізілмейді теңдеуі заңының қолданылу масс.

П р и м е р 46 Жазыңыз білдіру заңының қолданылу үшін массалар реакциялар:

а) 2NO(г) + Cl2(г) = 2NOCl(г);

б) СаСО3(кр) = CaO(кр) + CO2(г).

Шешім
а) ν = k[NO]2[Cl2].
б) Өйткені, кальций карбонаты – қатты зат, оның концентрациясы өзгермейді барысында
реакция искомое білдіруге болады түрі: ν = k, т. е. бұл жағдайда реакция жылдамдығы кезінде же-
өнеркәсіп температурасы тұрақты.
П р и м е р 47 Қалай өзгереді, реакция жылдамдығы:

2NO(г) + O2(г) = 2NO2(г);

егер көлемін азайтуға реакциялық қоспаны 3 есе?
Шешім, өзгерту көлемінің реакция жылдамдығы выражалась уравнением: v = k[NO]2[O2].
Салдарынан көлемін азайту концентрациясы әр әсерлесуші заттардың өседі үш
есе. Демек:

ν` = k(3[NO])2(3[O2]) = 27k[NO]2[О2].

Салыстыру білдіру үшін ν мен ν`, табамыз, бұл реакция жылдамдығы 27 есе артады.

Тәуелділік реакцияның жылдамдығын (немесе тұрақтылар реакцияның жылдамдығын) температураға мүмкін
мүмкін білдірілді уравнением:

νt+10/ νt = k t+10/kt = γ∆t/10

Мұнда vt және kt – жылдамдығы және жылдамдық константасы реакция кезінде температура t °C; νt+10 және kt+10 – нақ
шамасы температурада (t + 10) °С; γ – температуралық коэффициент, реакция жылдамдығын, мәні ко-
торого үшін көптеген реакциялар сияқты 2 – 4 (ереже Вант-Гоффа). Жалпы жағдайда, егер температура
өзгерген t °C, соңғы теңдеу өзгертіледі түрі:

νt+ ∆t/ νt = kt+ ∆t/k t = γ∆t/10

t 2 − t1
немесе ν t 2 = ν t1 γ 10 (4.2.3)

П р и м е р 48 Температуралық коэффициенті реакция жылдамдығын 2,8 тең. Қанша рет өседі
реакция жылдамдығы температура 20-дан 75 °С?
Шешім Өйткені ∆t = 55 °C болса, онда деңгейін белгіледі реакция жылдамдығы кезінде 20 және 75 °С, тиісінше, че-
рез ν мен ν`, жазып аламыз:

ν/ν` = 2,855/10 = 2,85,5; lg ν`/ν = 5,5•lg2,8 = 5,5•0,447 = 2,4584.

Қайдан: ν`/ν = 287. Реакция жылдамдығы артады 287 рет.

П р и м е р 49 Еріту үлгідегі мырышты тұз қышқылында 20 °С кезінде аяқталады арқылы 27
минут, ал 40 °С-осындай үлгісі металл ериді үшін 3 минут. Қазіргі уақытта осы үлгіге
мырыш растворится кезде 55 °С?
Шешім Еріту мырышты тұз қышқылында сипатталады уравнением:
Zn + 2HCl = ZnCl2 + H2↑.

Өйткені барлық үш жағдайда ериді саны бірдей үлгідегі, онда деп санауға болады бұл
орта реакция жылдамдығы кері пропорционалды реакция. Демек қыздырғанда
20 °С-дан 40 °С реакция жылдамдығы өседі, 27/3 = 9 рет. Бұл коэффициенті урав-
мтамасыз Вант-Гоффа