1. Балалардың қүқықтарын қорғау комитеті білім және ғылым Министрлігінің “Қазақстан Республикасының (бұдан әрі – Комитет) ведомствосы болып табылады білім және ғылым Министрлігінің” Қазақстан Республикасының (бұдан әрі – Министрлік) жүзеге асыратын, реттеушілік, іске асыру және бақылау функцияларын, сондай-ақ орындауға қатысатын орталық атқарушы органның стратегиялық функцияларын Комитеттің құзыреті шегінде.

2. Комитет өз қызметінде қазақстан республикасының Конституциясын (link is external) Қазақстан Республикасының заңдарында, Президентінің және Үкіметінің актілеріне, Қазақстан Республикасының өзге де нормативтік құқықтық актілерге, және осы Ережеге сәйкес жүзеге асырады.

3. Комитет заңды тұлға болып табылады, ұйымдық-құқықтық нысанда мемлекеттік мекеменің мөрі мен мөртаңбалары бар, мемлекеттік тілде белгіленген үлгідегі бланкілері, сондай-ақ заңнамаға сәйкес қазынашылық органдарында шоттары болады.

4. Комитет азаматтық-құқықтық қатынастарға өз атынан түседі.

5. Комитет өз құзыретіндегі мәселелер бойынша шешімдер қабылдайды Төрағасының бұйрықтарымен.

6. Комитеттің құрылымы мен штат санын бекітеді заңнамада белгіленген тәртіппен.

7. Комитеттің толық атауы – “республикалық мемлекеттік мекемесі балалардың қүқықтарын қорғау Комитеті білім және ғылым Министрлігінің”Қазақстан Республикасы.

8. Комитеттің орналасқан жері: Қазақстан Республикасы, 010000, Астана қаласы, Есіл ауданы, көшесі, Мәңгілік Ел, № 8 үй, “Министрліктер Үйі”ғимараты.[1]

9. Осы Ереже Комитеттің құрылтай құжаты болып табылады.

10. Комитеттің қызметін қаржыландыру республикалық бюджеттен жүзеге асырылады.

11. Комитет шарттық қатынастарға түсуге тыйым салынады мәніне кәсіпкерлік субъектілерімен функциялары болып табылатын міндеттерді орындау Комитеті.

Жағдайда Комитетке Қазақстан Республикасының заңнамалық актілерімен қызметті жүзеге асыру құқығы, табыс әкелетін қызметтен алынған, республикалық бюджеттің кірісіне жіберіледі.

2. Негізгі міндеттері, функциялары, құқықтары мен міндеттері Комитеті

12. Міндеттері:

1) мемлекеттік саясатты іске асырады баланың құқықтарын қорғау саласындағы;

2) қорғауды қамтамасыз ету, балалардың құқықтары мен заңды мүдделерін.

13. Функциялары:

1) үйлестіру жіберу және басқа да мүдделі уәкілетті органдардың балалардың құқықтарын қорғау саласындағы;

2) жүзеге асыру, бақылау және қадағалау функцияларын қызметіне орталық және жергілікті атқарушы органдардың өкілеттіктеріне жататын мәселелер комитеті;

3) үйлестіру және қолдау үкіметтік емес ұйымдардың қызметі мен балалардың әлеуметтік бастамаларын дамытуға бағытталған адамгершілік-рухани дамыту;

4) уәкілетті органдардың қызметін үйлестіру баланың құқықтарын қорғау саласындағы халықаралық ынтымақтастық ісіндегі;

5) үйлестіру және қызметін бақылау облыстық, Астана, Алматы қалаларының білім басқармаларының мәселелері бойынша бала асырап алу, қорғаншылық, қамқоршылық, патронат, қабылдау және қонақ отбасы;[2]

6) орындалуын бақылауды жүзеге асыру және Қазақстан Республикасы заңнамасының тамақтандыруды ұйымдастыру бойынша балалардың білім беру ұйымдарында балаларды мектептерге, қараусыздығының алдын алу және құқық бұзушылықтар;

7) қызметіне бақылауды жүзеге асыру органдарының және білім беру ұйымдарының, жетім балалар мен ата-анасының қамқорлығынсыз қалған;

8) бақылауды жүзеге асыру туралы Қазақстан Республикасы заңнамасының сақталуын баланың құқықтары қамтамасыз етуге бағытталған баланың құқықтары мен заңды мүдделерін;

9) жүзеге асыру, үйлестіру және бақылау мазмұнымен кәмелетке толмағандарды бейімдеу Орталығында кәмелетке толмағандар;

10) орындалуын бақылауды жүзеге асыру өнім беруші мемлекеттік әлеуметтік тапсырыс;

11) балаларға бақылауды жүзеге асыру шетелдіктерге асырап алуға берілген;

12) жүзеге асыру, үйлестіру және оларға әдістемелік басшылық жасауды жергілікті атқарушы органдардың баланың құқықтарын қорғау саласындағы;

13) заңнаманың сақталуын бақылауды жүзеге асыру Қазақстан Республикасының арнаулы әлеуметтік қызметтер туралы өз құзыреті шегінде;

14) тексеруді жүзеге асыру, сақтау белгіленген талаптарды өтініш берушінің Қазақстан Республикасының заңдарында, Қазақстан Республикасы Президентінің жарлықтарында, Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулыларымен;

15) бекіту мәселелері бойынша нормативтік құқықтық актілерді, комитеттің құзыретіне тікелей құзыреті болған кезде бойынша және министрліктердің актілерінде оларды бекіту, нормативтік құқықтық актілерді қоспағанда, құқықтары мен бостандықтары және азаматы;

16) қамтамасыз ету жыл сайынғы қайта жақсарту жағына қарай ең төменгі әлеуметтік стандарттарын, нормалары мен нормативтерін балалар өмірі көрсеткіштерінің;

17) мемлекеттік электрондық тізілімін жүргізу; рұқсаттар мен хабарламалардың ақпаратты қоспағанда, мемлекеттік құпияларды және заңмен қорғалатын өзге де құпияны;

18) жүзеге асыру, хабарлама жасау тәртібінің арқылы электрондық түрде мемлекеттік ақпараттық жүйесі және рұқсаттар мен хабарламалардың ережеге сәйкес оның жұмыс істеуін;

19) белгілеу бойынша ұсыныстар әзірлеу мемлекеттік ең төменгі әлеуметтік стандарттарын, нормалары мен нормативтерін балалар өмірі көрсеткіштерінің;

20) жүзеге асыру өзара іс-қимыл мүдделі мемлекеттік органдармен баланың құқықтарын қорғау саласындағы, қарсы іс-қимыл балалардың қадағалаусыз және панасыз қалуының алдын алу және әлеуметтік жетімдіктің алдын алу;

21) мониторингті жүзеге асыру және талдау тамақтандыруды ұйымдастыру балаларды білім беру ұйымдарында балаларды мектепке;

22) қамтамасыз ету, құқықтық және әлеуметтік кепілдіктерін балалардың өмір сүру сапасын;

23) отырыстарын ұйымдастыру және өткізу жөніндегі Ведомствоаралық комиссияның, кәмелетке толмағандардың істері және олардың құқықтарын қорғау Қазақстан Республикасының Үкіметі;

24) жүзеге асыру және қалыптастыру мемлекеттік әлеуметтік тапсырысты іске асыру тәртібі Қазақстан Республикасының Үкіметі айқындайтын тәртіппен;

25) көрсету ақпараттық консультативтік, әдістемелік қолдау үкіметтік емес ұйымдар мемлекеттік әлеуметтік тапсырысты жүзеге асыратын;

26) мемлекеттік саясатты іске асыру, арнаулы әлеуметтік қызметтер көрсету саласындағы өз құзыреті шегінде;

27) Қазақстан Республикасының Президентіне ұсыным жыл сайынғы мемлекеттік баяндаманы Қазақстан Республикасындағы балалардың жағдайы және жариялау үшін оның ресми басылымдарында;

28) іс-шараларды жүргізу бойынша мемлекеттік саясатты іске асыру және балалардың мүддесі үшін бюджет қаражаты есебінен және тыйым салынбаған өзге де көздерден және Қазақстан Республикасының заңнамасында;

29) қамтамасыз ету автоматтандыру және процесін оңтайландыру мемлекеттік қызметтер көрсету Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес, келісім бойынша ақпараттандыру саласындағы уәкілетті орган;

30) әзірлейді, өз құзыреті шеңберінде нормативтік құқықтық актілер мемлекеттік қызмет көрсету бойынша ұсыныстар енгізеді өзгерістер және (немесе) толықтырулар мемлекеттік қызметтер көрсету тізілімін жүргізеді, ішкі бақылау мемлекеттік көрсетілетін қызметтердің сапасына;

31) өзгерістер енгізу жөнінде ұсыныстар әзірлеу және (немесе) толықтырулар көрсетілетін мемлекеттік қызметтердің тізілімі жеке және заңды тұлғаларға білім және ғылым саласындағы;

32) аудару бойынша ұсыныстар әзірлеу, мемлекеттік қызметтер көрсету саласындағы білім және ғылым министрлігінің ” халыққа қызмет көрсету орталықтары арқылы;

32-1) хаттамалар жасау, әкімшілік құқық бұзушылық туралы Кодексінің 135-бабы бойынша 5 шілдедегі Қазақстан Республикасының 2014 жылғы
“Әкімшілік құқық бұзушылық туралы”;

32-2) жүргізуді тұрақты негізде ведомстволық есепке алу тексерілетін субъектілерді тексерулердің санын, сондай-ақ анықталған бұзушылықтарды тексеру парақтарына сәйкес және олар бойынша қабылданған әкімшілік ықпал ету шараларын;

32-3) аккредиттеу жүргізу;

32-4) беру туралы шешімдер аккредиттеу немесе аккредиттеуден бас тарту, дәлелді шешімдер мерзімін ұзарту туралы (ұзартудан бас тарту туралы), тоқтата тұру, қайта бастау және филиал қызметін тоқтату және (немесе) өкілдігінің бала асырап алу жөніндегі агенттіктер;

32-5) қызметін үйлестіру бойынша функцияларды жүзеге асыратын органдардың қорғаншылық немесе қамқоршылық жөніндегі функцияларды жүзеге асыратын жергілікті атқарушы органдардың, аудандардың, облыстық маңызы бар қалалардың, облыстардың, республикалық маңызы бар қаланың, астананың қалыптастыру және пайдалану жөніндегі республикалық деректер банкінің жетім балаларды, ата-анасының қамқорлығынсыз қалған және қабылдауға тілек білдірген тұлғаларды балаларды тәрбиелеуге өз отбасы;

32-6) үйлестіруді жүзеге асыратын ұйымдардың қызметі баланың құқықтарын қорғау жөніндегі функцияларды, сатып алу кезінде тауарлар мен қызметтерді;[3]

33) өзге де функцияларды жүзеге асыру көзделген Қазақстан Республикасының заңдарында, Қазақстан Республикасы Президентінің актілерін және Қазақстан Республикасы Үкіметінің.

14. Құқықтары мен міндеттері:

1) мемлекеттік органдардан заңнамада белгіленген тәртіппен мемлекеттік органдардан, ұйымдардан, олардың лауазымды тұлғаларынан қажетті ақпаратты және материалдарды;

2) түсініктемелер беруге және пікірлер бойынша қолдану мәселелері бойынша қолданыстағы заңнаманы, Комитеттің құзыретіне;

3) жүзеге асыру біліктілігін арттыру және қайта даярлау;

4) қызметкерлерді көтермелеуге, оларға тәртіптік жаза қолдануға, қызметкерлерді материалдық жауапкершілікке тартуға жағдайларда және тәртіппен көзделген Еңбек (link is external) ” кодексіне (link is external) және мемлекеттік қызмет туралы заңнамада;

5) құзыреті шегінде нормативтік құқықтық актілердің жобаларын әзірлеу және Қазақстан Республикасының халықаралық шарттарын;

6) қызметіне қатысуға саласындағы халықаралық ұйымдардың құзыретіне қатысты қызмет;

7) сотқа жүгіну, талап-арыз беру мақсатында құқықтары мен мүдделерін қорғау Комитетінің Қазақстан Республикасының заңнамасына сәйкес;

8) өзге де құқықтарды жүзеге асыру қолданыстағы заңнамалық актілерде көзделген;

9) қарауға өтініштерді, арыздар мен шағымдарды жеке және заңды тұлғалардың Комитеттің құзыретіне заңнамасында белгіленген тәртіппен (link is external);

13 қаңтар 2006 жылғы Қазақстан Республикасы Үкіметінің Қаулысымен құрылған балалардың құқықтарын қорғау Комитеті білім және ғылым Министрлігінің, Қазақстан Республикасы, Конвенцияға сәйкес БҰҰ бала құқықтары туралы ратификацияланған Қазақстан 1994 жылы. Негізгі міндеті осы Комитеттің болып табылады мемлекеттік саясатты іске асыру қамтамасыз ету жөніндегі құқықтарын қорғау және балалардың заңды мүдделерін.

Комитет заңнамада белгіленген тәртіппен қамтамасыз етеді үйлестіруді және қызмет бағыты мүдделі министрліктер мен ведомстволардың, жергілікті атқарушы билік органдарының және үкіметтік емес қоғамдық ұйымдардың осы бағыттағы. Маңызды аспектілердің бірі Комитеттің қызметін қалпына келтіру болып табылады негізгі құқықтарын және балалардың заңды мүдделерін. Комитет функциялары заңнамасын сақталуын мемлекеттік бақылау Қазақстан Республикасының балалардың құқықтарын қорғау.
Жөніндегі Комитет туралы ереже / балалардың қүқықтарын қорғау Министрлігі Қазақстан Республикасы білім және ғылым
Қаулысымен бекітілген Қазақстан Республикасы Үкіметінің 13 қаңтардағы 2006 жылғы N 36
1. Жалпы ережелер
Балалардың қүқықтарын қорғау комитеті білім және ғылым Министрлігінің ведомствосы болып табылады құзыреті шегінде жүзеге асыратын Министрлігі Қазақстан Республикасы білім және ғылым жөніндегі функцияларды іске асыру саласындағы мемлекеттік саясатты құқықтарын қорғау және балалардың заңды мүдделерін, сондай-ақ арнаулы атқарушылық және бақылау функцияларын саласында оның құзыретіне жатқызылған.

Комитеттің негізгі міндеті болып табылады мемлекеттік саясатты іске асыру қамтамасыз ету жөніндегі құқықтарын қорғау және балалардың заңды мүдделерін.
Комитет өз қызметін ҚР Конституциясына және заңдарына, Қазақстан Республикасының Президенті мен Үкіметінің актілеріне, Қазақстан Республикасының халықаралық шарттарына, Қазақстан Республикасы ратификациялаған, сондай-ақ осы Ережеге және өзге де нормативтік құқықтық актілерімен реттеледі.
Комитет заңды тұлға болып табылады, ұйымдық-құқықтық нысанда мемлекеттік мекеменің мөрі мен мөртаңбалары бар, мемлекеттік тілде белгіленген үлгідегі бланкілері, сондай-ақ заңдарға сәйкес есеп-шоттары қаржы Министрлігінің қазынашылық Комитетінде, Қазақстан Республикасы.

Комитет азаматтық-құқықтық қатынастарға өз атынан түседі. Комитет тарабы болуға құқығы бар азаматтық-құқықтық қатынастарға мемлекет атынан, егер ол осыған уәкілеттік берілген болса заңнамасына сәйкес.
Құрылымы және Комитеттің штат санының лимитін Қазақстан Республикасының Үкіметі бекітеді.
Комитеттің заңды мекенжайы: 010000, Астана қаласы, Бейбітшілік көшесі, 11.
Комитеттің толық атауы – государственное учреждение ‘балалардың қүқықтарын қорғау Комитеті білім және ғылым Министрлігінің Қазақстан Республикасы’.
Осы Ереже Комитеттің құрылтай құжаты болып табылады.
Комитеттің қызметін қаржыландыру республикалық бюджеттен жүзеге асырылады.

Комитеті шарттық қатынастарға түсуге тыйым салынады кәсіпкерлік субъектілері болып табылатын міндеттерді орындау тұрғысында оның функциялары. Егер Комитетке заңнамалық актілермен жүзеге асыру құқығы табыс әкелетін қызметті, онда кіріс қызметтен кіріс республикалық бюджеттің кірісіне жіберіледі.
2. Функциялары мен құқықтары Комитет
Комитет заңнамада белгіленген тәртіппен мыналарды жүзеге асырады:
1) іске асыруды қамтамасыз ететін функциялар саласындағы мемлекеттік саясат:
іске асыру тұжырымдамаларын, бағдарламаларын және жобаларын қорғауға бағытталған балалардың құқықтары мен заңды мүдделерін, әлеуметтік жетімдіктің алдын алу, панасыз қалуының алдын алу;
үйлестіру қызмет бағыттары басқа да мүдделі ортаны қорғау саласындағы уәкілетті органның балалардың құқықтары мен заңды мүдделерін, соның ішінде халықаралық ынтымақтастық ісіндегі;
жүзеге асыру салааралық тәсілді шешімнің негізгі мақсаттары әлеуметтік қолдау және әлеуметтік қорғау, білім алушылар мен білім беру ұйымдарының тәрбиеленушілері;
жүзеге асыру өз құзыреті шегінде халықаралық ынтымақтастық саласындағы құқықтарын қорғау және балалардың заңды мүдделерін;
өзара іс-қимыл мемлекеттік органдармен, үкіметтік емес ұйымдармен және бұқаралық ақпарат құралдарымен қорғау мәселелері бойынша балалардың құқықтарын және заңды мүдделерін;
ақпараттық-аналитикалық материалдарды дайындау республикасындағы балалардың жағдайы туралы;
көрсету ғылыми-әдістемелік және құқықтық көмек мемлекеттік органдар мен ұйымдар өз құзыреті шегінде;
хаттары мен арыздарын қарау әрекетіне қорғаншы және қамқоршы органдардың құқықтарын қорғау мәселелері бойынша және балалардың құқықтары мен заңды мүдделерін, сондай-ақ олар ұсынатын қызметтердің сапасын;
2) функцияларды қамтамасыз ететін мемлекеттік мемлекеттік саясаттың іске асырылуын бақылау бойынша:
сақтау-мемлекеттік органдардың, заңды және жеке тұлғалардың құқықтарын қорғау саласындағы заңнаманы және балалардың құқықтары мен заңды мүдделерін;
қамтамасыз ету, әлеуметтік және құқықтық кепілдіктер.
толық және жан-жақты есепке алу, балаларды, өмірлік қиын жағдайға тап болған;
сақтау мемлекеттік ең төменгі әлеуметтік стандарттарын, балалардың өмірін жақсартуға бағытталған өңірлік ерекшеліктерді ескере отырып,.
Комитет заңнамада белгіленген тәртіппен мынадай құқығы бар:
заңнаманы жетілдіру жөнінде ұсыныстар енгізу мәселелері бойынша өз құзыреті;
әдістемелік көмек көрсету мәселелері бойынша құқықтары мен заңды мүдделерін қорғау, балаларды халықаралық балаларды асырап алу;
қалыптастыру тапсырыс ғылыми-практикалық әзірлемелер мен әлеуметтік зерттеулер жүргізу саласындағы құқықтары мен заңды мүдделерін қорғау балаларды тартуға пысықтау үшін белгіленген тәртіпте жатқызылған мәселелерді белгіленген қызмет саласында Комитетінің, ғылыми және өзге де ұйымдарды, ғалымдар мен мамандар;
сұратуға және алуға заңнамада белгіленген тәртіппен мемлекеттік органдардан, ұйымдардан, олардың лауазымды тұлғаларынан және азаматтардан ақпаратты және материалдарды, сондай-ақ басқа да қажетті мәліметтерді қамтамасыз ету үшін әлеуметтік және құқықтық кепілдіктерді;
түсіндірмелер беруге қатысты мәселелер бойынша Комитеттің құзыреті;
ұсыныстар жасасу туралы және халықаралық шарттарға қосылу мәселелері бойынша құқықтары мен заңды мүдделерін қорғау;
кеңестер, семинарлар, конференциялар, сондай-ақ Қазақстан Республикасын және жұмысына қатысу халықаралық конференциялар мен кеңестер мәселелер бойынша Комитеттің құзыретіне;
баспа қызметін жүзеге асыру мәселелері жөніндегі құқықтары мен заңды мүдделерін қорғау;
инновациялық технологияларды ендіру бойынша жұмысқа құқықтарын қорғау және балалардың заңды мүдделерін, әлеуметтік жетімдіктің алдын алу;
қорытуға және таратуға оң тәжірибесі құқықтарын қорғау және балалардың заңды мүдделерін, алдын-алу, әлеуметтік жетімдіктің, бақылаусыздықтың, құқық бұзушылықтың, нашақорлықтың және басқа да келеңсіз құбылыстардың балалар арасында;
азаматтарды қабылдауды жүзеге асырады және кәмелетке толмаған мәселелері бойынша құқықтары мен заңды мүдделерін қорғау.
3. Комитеттің Мүлкі
Комитеттің жедел басқару құқығындағы оқшауланған мүлкі болады. Комитеттің мүлкі есебінен қалыптасады және оған мемлекет берген мүлік, және негізгі қорлардан және айналым қаражатынан, сондай-ақ өзге де мүлкін, құны Комитеттің балансында.
Комитет өз бетімен иеліктен шығаруға немесе өзге тәсілмен иелік етуге құқы жоқ. Комитеті билік ету құқығы берілуі мүмкін жағдайларда және шекте мүлікті заң актілерінде белгіленген.
4. Комитеттің қызметін ұйымдастыру
Комитет төрағасы басқарады тағайындайтын және қызметтен Қазақстан Республикасының Үкіметі Министрдің ұсынуы бойынша Қазақстан Республикасының ғылым және білім. Комитет төрағасының екі орынбасары болады, оларды және қызметтен босатады заңнамасына сәйкес.
Комитет төрағасы Комитет жұмысын ұйымдастырады және оған басшылық жасайды Комитетінің жауапты Комитетке жүктелген міндеттерді орындауға және оның өз функцияларын жүзеге асыруы.
Осы мақсатта Комитеттің төрағасы:
міндеттері мен өкілеттіктерін белгілейді, өз орынбасарлары мен Комитеттің құрылымдық бөлімшелері басшыларының;
Министрімен келісім бойынша Қазақстан Республикасы білім және ғылым штат кестесін бекітеді шегінде Комитеттің штат санының лимитін Қазақстан Республикасының Үкіметі бекіткен;
заңнамасына сәйкес қызметке тағайындайды және қызметтен босатады Комитеттің қызметкерлерін;
заңнамада белгіленген тәртіппен Комитеттің қызметкерлерін көтермелейді, оларға тәртіптік жаза қолданады;
Комитеттің бұйрықтарына қол қояды;
құрылымдық бөлімшелері туралы ережелерді бекітеді;
Комитетті білдіреді мемлекеттік органдарда және өзге де ұйымдарда қолданыстағы заңнамаға сәйкес.
5. Комитетті қайта ұйымдастыру және тарату
Комитетті қайта ұйымдастыру және тарату заңнамаға сәйкес жүзеге асырылады.
Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулысымен бекітілген 13 қаңтардағы 2006 жылғы N 36

Құрылымы балалардың құқықтарын қорғау Комитетінің Республикасы білім және ғылым Министрлігі Қазақстан

Басшылық
Бөлімі балалардың құқықтарын қорғау
Бөлім мәселелері бойынша усыновления (удочерения) детей
Сараптамалық-талдау бөлімі
Бөлімі, ұйымдастыру-құқықтық, кадрлық және қаржылық қамтамасыз ету